مدت زمان مؤثر Effective Duration

مدت زمان مؤثر، محاسبه مدت زمان برای اوراق قرضه‌ ای است که دارای آپشن‌ های تعبیه‌ شده هستند. این معیار مدت زمان، این واقعیت را در نظر می‌گیرد که جریان‌های نقدی مورد انتظار با تغییر نرخ بهره نوسان می‌کنند و بنابراین، معیاری برای ریسک است. اگر اوراق قرضه‌ای با آپشن‌های تعبیه‌شده مانند اوراق قرضه بدون آپشن رفتار کند، می‌توان مدت زمان مؤثر را با استفاده از مدت زمان اصلاح‌ شده تخمین زد.

مدت زمان مؤثر چیست؟

مدت زمان مؤثر (Effective Duration) یکی از مفاهیم مهم در مدیریت ریسک اوراق بهادار با درآمد ثابت (مثل اوراق قرضه) است. این شاخص نشان می‌دهد که قیمت یک اوراق بهادار چقدر نسبت به تغییرات نرخ بهره حساس است، با در نظر گرفتن این‌که ممکن است جریان‌های نقدی اوراق در اثر تغییر نرخ بهره تغییر کنند (مثلاً در اوراق قابل بازخرید).

مثال ساده از مدت زمان مؤثر:

فرض کنید یک اوراق قرضه با ویژگی‌های زیر داریم:

• قیمت فعلی: ۱٬۰۰۰ دلار
• نرخ بهره بازار: ۵٪
• اگر نرخ بهره به ۵.۵٪ افزایش یابد، قیمت اوراق به ۹۷۰ دلار کاهش می‌یابد.
• اگر نرخ بهره به ۴.۵٪ کاهش یابد، قیمت اوراق به ۱۰۳۰ دلار افزایش می‌یابد.

فرمول مدت زمان مؤثر:

نتیجه: مدت زمان مؤثر این اوراق برابر با ۶ سال است. یعنی اگر نرخ بهره ۱٪ تغییر کند، قیمت اوراق تقریباً ۶٪ تغییر خواهد کرد.

نکات کلیدی

• مدت زمان مؤثر، محاسبه مدت زمان برای اوراق قرضه‌ای است که دارای آپشن‌های تعبیه‌شده هستند.
• جریان‌های نقدی در اوراق قرضه‌ای با آپشن‌های تعبیه‌شده نامشخص است و دانستن نرخ بازده را دشوار می‌کند.
• تأثیر تغییر نرخ بهره بر جریان‌های نقدی با مدت زمان مؤثر اندازه‌ گیری می‌شود.
• مدت زمان مؤثر، کاهش قیمت مورد انتظار اوراق قرضه را هنگامی که نرخ بهره ۱٪ افزایش می‌یابد، محاسبه می‌کند.