Skip to main content

اختیار معامله مبتنی بر بازده (Yield-Based Option)

نام "واژه" را وارد کنید.
Term شرح
اختیار معامله مبتنی بر بازده (Yield-Based Option)

اختیار معامله مبتنی بر بازده (Yield-Based Option) نوعی قرارداد اختیار معامله است که به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد به جای معامله بر اساس قیمت یک دارایی یا اوراق بهادار، بر اساس بازده (Yield) آن دارایی اقدام به خرید یا فروش اختیار خرید (Call) یا اختیار فروش (Put) کنند.

اختیار معامله مبتنی بر بازده (Yield-Based Option) چیست؟

به بیان ساده، در این نوع قراردادها موضوع اصلی، قیمت اوراق قرضه یا ابزار مالی نیست، بلکه نرخ بازده یا نرخ سود آن مبنای معامله قرار می‌گیرد. به همین دلیل این ابزار بیشتر در بازار اوراق بدهی و نرخ بهره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اختیار معامله مبتنی بر بازده چگونه کار می‌کند؟

اختیار معامله مبتنی بر بازده قراردادی است که به خریدار حق می‌دهد، اما او را ملزم نمی‌کند، که یک موقعیت خرید یا فروش را بر اساس بازده دارایی پایه اتخاذ کند.

در این قراردادها، ارزش دارایی پایه معمولاً برابر است با:

ارزش پایه = 10 × نرخ بازده

برای مثال:

اگر بازده اوراق خزانه ۵٪ باشد:

5 × 10 = 50

بنابراین ارزش پایه قرارداد برابر با 50 خواهد بود.

اگر بازده تا زمان سررسید افزایش یا کاهش یابد، ارزش اختیار معامله نیز متناسب با آن تغییر می‌کند.

اختیار خرید مبتنی بر بازده (Yield Call Option)

اختیار خرید بازده به سرمایه‌گذار این حق را می‌دهد که از افزایش بازده اوراق سود کسب کند.

مثال:

فرض کنید یک سرمایه‌گذار انتظار دارد نرخ بهره در ماه‌های آینده افزایش یابد.

  • بازده فعلی اوراق = ۴٪
  • ارزش پایه = ۴۰

اگر بازده به ۵٪ برسد:

  • ارزش پایه به ۵۰ افزایش می‌یابد.

در این حالت ارزش اختیار خرید رشد کرده و سرمایه‌گذار می‌تواند سود کسب کند.

اختیار فروش مبتنی بر بازده (Yield Put Option)

اختیار فروش بازده به سرمایه‌گذار اجازه می‌دهد از کاهش بازده اوراق سود ببرد.

مثال:

فرض کنید بازده فعلی ۶٪ است و سرمایه‌گذار انتظار دارد بانک مرکزی نرخ بهره را کاهش دهد.

اگر بازده از ۶٪ به ۴٫۵٪ کاهش پیدا کند، ارزش اختیار فروش افزایش یافته و دارنده قرارداد می‌تواند سود کند.

رابطه بازده و قیمت اوراق قرضه

برای درک بهتر Yield-Based Option باید رابطه معکوس میان قیمت اوراق و بازده را بدانید.

  • افزایش قیمت اوراق قرضه → کاهش بازده
  • کاهش قیمت اوراق قرضه → افزایش بازده

مثال:

فرض کنید یک اوراق قرضه سالانه ۵۰ دلار بهره پرداخت می‌کند.

اگر قیمت اوراق:

  • ۱۰۰۰ دلار باشد → بازده ۵٪ است.
  • ۸۰۰ دلار شود → بازده به ۶٫۲۵٪ افزایش می‌یابد.

به همین دلیل معامله‌گران نرخ بهره اغلب ترجیح می‌دهند مستقیماً روی بازده معامله کنند.

کاربردهای اختیار معامله مبتنی بر بازده

پوشش ریسک (Hedging)

بانک‌ها، صندوق‌های بازنشستگی و مدیران دارایی از این ابزار برای محافظت در برابر تغییرات نرخ بهره استفاده می‌کنند.

مثال:

صندوقی را در نظر بگیرید که حجم زیادی اوراق قرضه بلندمدت در اختیار دارد. در صورت افزایش نرخ بهره، ارزش این اوراق کاهش می‌یابد. خرید اختیار خرید مبتنی بر بازده می‌تواند بخشی از این زیان را جبران کند.

کسب سود از تغییرات نرخ بهره

برخی سرمایه‌گذاران به جای خرید مستقیم اوراق، روی جهت حرکت نرخ بهره شرط‌بندی می‌کنند.

اگر انتظار داشته باشند:

  • نرخ بهره افزایش یابد → Call Yield می‌خرند.
  • نرخ بهره کاهش یابد → Put Yield می‌خرند.

مدیریت پرتفوی اوراق بدهی

مدیران سرمایه‌گذاری از این قراردادها برای تنظیم حساسیت پرتفوی نسبت به تغییرات نرخ بهره استفاده می‌کنند.

مزایای Yield-Based Option

✅ امکان کسب سود از تغییرات نرخ بهره

✅ ابزار مناسب برای پوشش ریسک اوراق قرضه

✅ نیاز به سرمایه کمتر نسبت به معاملات مستقیم اوراق

✅ انعطاف‌پذیری بالا در مدیریت پرتفوی

✅ مناسب برای معامله‌گران حرفه‌ای بازار بدهی

معایب Yield-Based Option

⚠ پیچیدگی بیشتر نسبت به اختیار معامله سهام

⚠ وابستگی شدید به سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی

⚠ نقدشوندگی کمتر در برخی بازارها

⚠ نیاز به درک عمیق از بازار نرخ بهره و اوراق بدهی

جایگزین ساده‌تر برای سرمایه‌گذاران خرد

برای بسیاری از سرمایه‌گذاران، استفاده مستقیم از Yield-Based Option ممکن است دشوار باشد. به همین دلیل برخی افراد ترجیح می‌دهند از اختیار معامله روی ETFهای اوراق قرضه استفاده کنند.

مثال:

  • ETF اوراق خزانه آمریکا
  • ETF اوراق با درآمد ثابت
  • ETF اوراق شرکتی

این صندوق‌ها بسیاری از مزایای مدیریت ریسک نرخ بهره را با پیچیدگی کمتر در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌دهند.

تفاوت Yield-Based Option و اختیار معامله معمولی

ویژگی اختیار معامله معمولی Yield-Based Option
دارایی پایه قیمت سهم یا دارایی نرخ بازده
عامل سودآوری تغییر قیمت دارایی تغییر بازده
کاربرد اصلی معامله سهام مدیریت نرخ بهره
کاربران اصلی معامله‌گران بازار سهام بانک‌ها و مدیران اوراق بدهی
ریسک وابسته نوسان قیمت نوسان نرخ بهره

جمع‌بندی

اختیار معامله مبتنی بر بازده (Yield-Based Option) ابزاری مشتقه است که ارزش آن بر اساس بازده یک اوراق بهادار یا نرخ بهره تعیین می‌شود، نه قیمت آن. این ابزار در بازار اوراق قرضه و نرخ بهره کاربرد گسترده‌ای دارد و برای پوشش ریسک، مدیریت پرتفوی و کسب سود از تغییرات نرخ بهره مورد استفاده قرار می‌گیرد. با وجود مزایای فراوان، پیچیدگی بالای آن باعث شده بیشتر توسط سرمایه‌گذاران نهادی و معامله‌گران حرفه‌ای به کار گرفته شود.

کلیک ها - 37
Synonyms: اختیار معامله مبتنی بر بازده,Yield-Based Option