اختیار معامله لوک‌بک Lookback Option

این ویژگی باعث می‌شود ریسک اشتباه در زمان‌بندی خرید یا فروش (Market Timing Risk) کاهش یابد.

Lookback Option معمولاً گران‌تر از اختیارهای معمولی هستند و فقط در بازار خارج از بورس (OTC) معامله می‌شوند.

این اختیارها دو نوع اصلی دارند:

• اختیار لوک‌بک با قیمت اعمال ثابت (Fixed Lookback Option)
• اختیار لوک‌بک با قیمت اعمال شناور (Floating Lookback Option)

چرا این اختیار را Lookback می‌نامند؟

زیرا در پایان قرارداد، سرمایه‌گذار می‌تواند به گذشته نگاه کند و سود خود را بر اساس بهترین یا بدترین قیمت ثبت‌شده دارایی در طول دوره قرارداد محاسبه کند.

مثال ساده:
اگر قیمت دارایی از ۵۰ تا ۱۰۰ نوسان کرده باشد، اختیار لوک‌بک می‌تواند قیمت ۱۰۰ یا ۵۰ (بسته به نوع معامله Call یا Put) را برای محاسبه سود در نظر بگیرد—even اگر قیمت فعلی چیز دیگری باشد.

انواع Lookback Option

1. اختیار لوک‌بک با قیمت اعمال ثابت (Fixed Strike Lookback)

در این مدل:

• قیمت اعمال (Strike Price) از ابتدا مشخص است
• اما سرمایه‌گذار می‌تواند بهترین قیمت بازار در دوره قرارداد را انتخاب کند

برای اختیار Call:
سود = بالاترین قیمت دارایی در دوره → منهای قیمت اعمال

برای اختیار Put:
سود = قیمت اعمال → منهای پایین‌ترین قیمت دارایی در دوره

مثال:

• قیمت اعمال Call = 70
• دارایی بین 60 تا 110 نوسان داشته
  → سود = 110 - 70 = 40

2. اختیار لوک‌بک با قیمت اعمال شناور (Floating Strike Lookback)

در این مدل:

• قیمت اعمال در پایان قرارداد بر اساس بهترین قیمت گذشته تعیین می‌شود.

برای اختیار Call:
قیمت اعمال = پایین‌ترین قیمت دارایی در طول دوره
سود = قیمت نهایی دارایی → منهای پایین‌ترین قیمت تاریخی

برای اختیار Put:
قیمت اعمال = بالاترین قیمت دارایی
سود = بالاترین قیمت تاریخی → منهای قیمت نهایی دارایی

مثال:

• قیمت دارایی بین 50 و 100 نوسان داشته
• قیمت نهایی = 80
  → برای اختیار Call، قیمت اعمال = 50
  → سود = 80 - 50 = 30

چرا Lookback Options گران هستند؟

این اختیارها انعطاف‌پذیری بالایی به سرمایه‌گذار می‌دهند:

• بهترین قیمت گذشته به‌طور خودکار انتخاب می‌شود
• ریسک زمان‌بندی اشتباه تقریباً صفر است

به همین دلیل، فروشنده اختیار باید هزینه بیشتری بگیرد تا این مزیت را جبران کند.

همچنین چون این اختیارها OTC هستند:

• نقدشوندگی پایین‌تر است
• استانداردسازی کمتری دارند
• مناسب همه سرمایه‌گذاران نیستند

کاربرد Lookback Options در بازارهای پرنوسان

در بازارهایی که قیمت‌ها به شدت بالا و پایین می‌شوند، Lookback Option بسیار مفید است، زیرا سرمایه‌گذار قادر است:

• از اوج قیمت‌ها بهره‌برداری کند (برای Call)
• از کف قیمت‌ها سود ببرد (برای Put)

بدون اینکه لازم باشد هر لحظه بازار را رصد کند.

مثال:
وقتی سهام یک شرکت بین ۲۰٪–۴۰٪ نوسان دارد، Lookback Option می‌تواند بیشترین سود ممکن را از این نوسانات استخراج کند.

نحوه تسویه Lookback Options

تسویه معمولاً نقدی (Cash Settlement) است.
سود = تفاوت بین بهترین قیمت گذشته و قیمت اعمال (یا برعکس)
منهای هزینه خود اختیار

هیچ تحویل فیزیکی وجود ندارد.