قرارداد مبادله سلف Forward Exchange Contract

قرارداد مبادله سلف (FEC) یک معامله خارج از بورس (OTC) است که برای مبادله ارزهایی که به ندرت یا هرگز در بازار فارکس معامله نمی‌شوند، استفاده می‌شود. هدف آنها محافظت از خریدار در برابر نوسانات قیمت ارز است.

قرارداد مبادله سلف (FEC) چیست؟

قرارداد مبادله سلف، امکان مبادله را حتی اگر یک یا هر دو ارز مسدود یا غیرقابل تبدیل باشند، فراهم می‌کند.

این قرارداد توافقی بین دو طرف برای مبادله یک جفت ارز در یک زمان خاص در آینده است. معاملات معمولاً در تاریخی پس از تسویه قرارداد نقدی انجام می‌شوند.

قرارداد مبادله سلف ارزی (Forward Exchange Contract) نوعی قرارداد مالی است که در آن دو طرف توافق می‌کنند مقدار مشخصی از یک ارز را در تاریخ معین در آینده و با نرخ توافق‌شده امروز مبادله کنند. این ابزار برای مدیریت ریسک نوسانات نرخ ارز استفاده می‌شود، به‌ویژه توسط شرکت‌های واردکننده و صادرکننده.

✅ ویژگی‌های قرارداد مبادله سلف ارزی

• نرخ ارز از قبل مشخص می‌شود (Forward Rate).
• تاریخ سررسید مشخص دارد (مثلاً 90 روز بعد).
• معمولاً در بازارهای خارج از بورس (OTC) انجام می‌شود.
• قابل سفارشی‌سازی بر اساس نیاز طرفین.
• ریسک طرف مقابل دارد (ممکن است یکی از طرفین نتواند به تعهد خود عمل کند).

🧾 مثال کاربردی از Forward Exchange Contract

سناریو:
شرکت ایرانی A قراردادی برای خرید تجهیزات از شرکت آلمانی بسته و باید 100,000 یورو را در 3 ماه آینده پرداخت کند. نگران افزایش نرخ ارز است.

راه‌حل:

شرکت A با بانک قرارداد مبادله سلف ارزی می‌بندد:

• بانک متعهد می‌شود 3 ماه دیگر 100,000 یورو را با نرخ 50,000 تومان به ازای هر یورو به شرکت بفروشد.
• شرکت A مطمئن می‌شود که نرخ ارز برایش ثابت مانده و از نوسانات بازار محافظت می‌شود.

اگر نرخ بازار در آن زمان مثلاً 55,000 تومان شود، شرکت سود کرده چون با نرخ پایین‌تر خرید کرده.
اگر نرخ بازار 45,000 تومان شود، شرکت ضرر کرده چون مجبور است با نرخ بالاتر بخرد.

📌 کاربردهای رایج:

• مدیریت ریسک ارزی برای شرکت‌های بین‌المللی.
• تثبیت هزینه‌های آینده برای واردکنندگان و صادرکنندگان.
• برنامه‌ریزی مالی دقیق‌تر برای شرکت‌ها.

نکات کلیدی

• قرارداد مبادله سلف، توافقی بین دو طرف برای مبادله ارزها است و ممکن است شامل یک جفت ارز باشد که به راحتی در بازارهای فارکس قابل دسترسی نیست.
• قراردادهای مبادله سلف با شرایط و ضوابط قابل تنظیم، خارج از بورس معامله می‌شوند.
• قراردادهای مبادله سلف از هر دو طرف در برابر حرکات غیرمنتظره یا نامطلوب در نرخ‌های نقدی آینده ارزها محافظت می‌کنند.