آلفای جنسن Jensen’s Alpha

این معیار نشان می‌دهد آیا بازدهی پرتفوی بیشتر از بازدهی مورد انتظار آن بوده یا کمتر—بازدهی مورد انتظاری که مدل قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای (CAPM) پیش‌بینی می‌کند.

به عبارت ساده:
آلفای جنسن = بازدهی واقعی − بازدهی مورد انتظار (طبق CAPM)
اگر عدد مثبت باشد → سرمایه‌گذاری بازدهی غیرعادی یا اضافی ایجاد کرده است.
اگر منفی باشد → عملکرد کمتر از انتظار بوده است.

گسترهٔ کاربرد آلفای جنسن

Jensen’s Measure می‌تواند برای هر نوع دارایی استفاده شود:

• سهام
• اوراق قرضه
• صندوق‌های سرمایه‌گذاری
• پرتفوی‌های بزرگ و کوچک

این مدل بتای سرمایه‌گذاری و میانگین بازده بازار را در محاسبه در نظر می‌گیرد تا عملکرد واقعی را نسبت به سطح ریسک بسنجد.

نکات کلیدی

۱. آلفای جنسن تفاوت بین عملکرد مدیر سرمایه‌گذاری و بازار را نشان می‌دهد

اگر یک مدیر پرتفوی نسبت به بازار بیشتر بازدهی ایجاد کند—با در نظر گرفتن ریسکی که پذیرفته—می‌گوییم او آلفا تولید کرده است.

۲. به آلفای جنسن معمولاً فقط «آلفا» گفته می‌شود

وقتی یک مدیر سرمایه‌گذاری می‌گوید «ما آلفا تولید کردیم» یعنی:
بازده او بیشتر از بازده مورد انتظار بازار بوده است، آن‌هم با توجه به سطح ریسکی که پرتفوی پذیرفته است.

۳. این معیار نرخ بازده بدون ریسک را نیز لحاظ می‌کند

در محاسبات جنسن، نرخ بازدهی بدون ریسک (مانند اوراق خزانه‌داری) در بازه زمانی مربوطه وارد می‌شود تا نشان دهد مدیر سرمایه‌گذاری واقعاً ارزشی بیش از گزینه‌های بدون ریسک ایجاد کرده است یا خیر.