حق تقدم خرید سهام Preemptive Rights

به زبان ساده: حق تقدم یعنی سهامدار فعلی می‌تواند قبل از دیگران، سهام جدید را بخرد تا سهمش در شرکت کم نشود.

✅ مثال:
شما ۱۰٪ از یک شرکت را دارید.
شرکت قصد دارد سهام جدید منتشر کند:

• بدون حق تقدم → سهم شما کاهش می‌یابد
• با حق تقدم → می‌توانید سهام جدید بخرید و درصدتان را حفظ کنید

چرا Preemptive Rights مهم است؟

این حق نقش مهمی در حفاظت از سرمایه‌گذاران دارد:

• جلوگیری از کاهش سهم مالکیت (Dilution)
• حفظ حق رأی سهامداران
• ایجاد عدالت برای سرمایه‌گذاران اولیه

ضد رقیق‌شدن (Anti-Dilution)

به همین دلیل، این حق معمولاً به عنوان: شرط ضد رقیق‌شدن (Anti-Dilution Provision) شناخته می‌شود.

✅ مثال:
اگر شرکت سهام جدید را با قیمت پایین‌تر عرضه کند، بدون این حق، ارزش سرمایه‌گذار قبلی کاهش پیدا می‌کند.

وضعیت قانونی در کشورها

• آمریکا: به‌صورت قانونی برای همه الزامی نیست و معمولاً قراردادی است
• اتحادیه اروپا و بریتانیا: اغلب به‌صورت قانونی حمایت می‌شود

انواع حق تقدم

دو نوع اصلی دارد:

1. مدل میانگین وزنی (Weighted Average)

• قیمت خرید جدید بر اساس میانگین قیمت‌ها تنظیم می‌شود
• تاثیر رقیق‌شدن کمتر است

2. مدل راتچت (Ratchet-Based)

• قیمت به شدت به نفع سرمایه‌گذار تنظیم می‌شود
• حفاظت قوی‌تری ایجاد می‌کند

مزایا برای سرمایه‌گذاران

• حفظ درصد مالکیت
• خرید سهام با قیمت مناسب
• جلوگیری از کاهش قدرت تصمیم‌گیری

جمع‌بندی

حق تقدم سهام ابزاری مهم برای محافظت از سرمایه‌گذاران است که به آن‌ها اجازه می‌دهد در صورت انتشار سهام جدید، کنترل و ارزش سرمایه خود را حفظ کنند.