بودجه‌بندی مبتنی بر صفر (Zero-Based Budgeting یا ZBB)
| Term | شرح | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بودجه‌بندی مبتنی بر صفر (Zero-Based Budgeting یا ZBB) | بودجه‌بندی مبتنی بر صفر (Zero-Based Budgeting - ZBB) یک روش پیشرفته برنامه‌ریزی مالی است که در آن تمامی هزینه‌ها باید در هر دوره مالی از ابتدا و از یک «نقطه صفر» توجیه شوند. برخلاف بودجه‌بندی سنتی که معمولاً بودجه سال جدید را بر اساس ارقام سال قبل با اندکی افزایش یا کاهش تنظیم می‌کند، در ZBB هیچ هزینه‌ای به صورت خودکار پذیرفته نمی‌شود و هر هزینه باید ضرورت و ارزش خود را اثبات کند. بودجه‌بندی مبتنی بر صفر (Zero-Based Budgeting یا ZBB) چیست؟این روش بیشتر توسط شرکت‌ها و سازمان‌ها برای کنترل هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری مالی استفاده می‌شود، اما افراد و خانواده‌ها نیز می‌توانند از آن برای مدیریت بهتر درآمد و مخارج خود بهره ببرند. بودجه‌بندی مبتنی بر صفر چگونه کار می‌کند؟در روش ZBB، برنامه‌ریزی بودجه از عدد صفر آغاز می‌شود. به جای اینکه هزینه‌های گذشته مبنای تصمیم‌گیری باشند، مدیران یا افراد باید مشخص کنند:
فقط هزینه‌هایی که توجیه منطقی و اقتصادی داشته باشند در بودجه نهایی قرار می‌گیرند. مثال بودجه‌بندی مبتنی بر صفر در یک شرکتفرض کنید یک شرکت در سال گذشته برای تبلیغات آنلاین ۲۰,۰۰۰ دلار هزینه کرده است. در بودجه‌بندی سنتی ممکن است بودجه سال جدید به ۲۲,۰۰۰ دلار افزایش یابد. اما در ZBB مدیر باید بررسی کند:
ممکن است پس از بررسی مشخص شود که تنها ۱۲,۰۰۰ دلار بودجه برای دستیابی به همان نتایج کافی است. مثال بودجه‌بندی مبتنی بر صفر برای خانوادههافرض کنید درآمد ماهانه یک خانواده ۴۰ میلیون تومان است. هزینه‌های ماه قبل:
در روش ZBB همه موارد دوباره بررسی می‌شوند:
در نتیجه شاید هزینه ماهانه چند میلیون تومان کاهش پیدا کند و بخشی از درآمد به پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری اختصاص یابد. مراحل اجرای Zero-Based Budgetingتعیین اهداف مالیقبل از هر چیز باید اهداف مالی مشخص شوند؛ مانند:
شناسایی تمام هزینههاتمام هزینه‌های ثابت و متغیر فهرست می‌شوند. نمونه‌ها:
توجیه هر هزینهبرای هر هزینه باید دلیل وجود آن مشخص شود. سؤالات مهم:
اولویت‌بندی منابعهزینهها براساس اهمیت و تأثیر مالی رتبه‌بندی می‌شوند. تخصیص بودجهپس از بررسی کامل، منابع مالی به مهم‌ترین فعالیت‌ها اختصاص داده می‌شوند. مزایای بودجه‌بندی مبتنی بر صفرکاهش هزینه‌های غیرضرورییکی از مهم‌ترین مزایای ZBB شناسایی مخارج زائد است. چون همه هزینه‌ها باید توجیه شوند، بسیاری از هزینه‌های غیرضروری حذف خواهند شد. افزایش بهره‌وری مالیمنابع به فعالیت‌هایی تخصیص پیدا می‌کنند که بیشترین ارزش را ایجاد می‌کنند. کنترل بهتر بودجهمدیران و افراد درک دقیق‌تری از محل مصرف پول خود پیدا می‌کنند. همسویی با اهداف استراتژیکبودجه مستقیماً بر اساس اهداف و اولویت‌های فعلی تنظیم می‌شود، نه بر مبنای هزینه‌های گذشته. افزایش شفافیت مالیتمام هزینه‌ها مستندسازی و ارزیابی می‌شوند که موجب شفافیت بیشتر در فرآیند تصمیم‌گیری می‌گردد. معایب بودجه‌بندی مبتنی بر صفرزمانبر بودنبررسی و توجیه تمام هزینه‌ها به زمان و منابع زیادی نیاز دارد. پیچیدگی اجراییدر سازمان‌های بزرگ با صدها یا هزاران هزینه مختلف، اجرای کامل ZBB می‌تواند دشوار باشد. تمرکز بیش از حد بر نتایج کوتاهمدتاز آنجا که هزینه‌ها باید بازده مشخصی داشته باشند، ممکن است پروژه‌های بلندمدت قربانی شوند. احتمال کاهش بودجه تحقیق و توسعهبخشهایی مانند:
معمولاً در کوتاه‌مدت درآمد مستقیمی ایجاد نمی‌کنند و ممکن است بودجه کافی دریافت نکنند. تفاوت بودجه‌بندی مبتنی بر صفر با بودجه‌بندی سنتی
چه کسانی از ZBB استفاده می‌کنند؟کاربرد این روش در میان گروه‌های زیر رایج است:
چه زمانی استفاده از ZBB مناسب است؟بودجه‌بندی مبتنی بر صفر زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که:
جمعبندیبودجهبندی مبتنی بر صفر (Zero-Based Budgeting یا ZBB) روشی است که در آن تمامی هزینه‌ها در هر دوره مالی باید از ابتدا توجیه شوند. این رویکرد به کاهش هزینه‌های غیرضروری، افزایش بهره‌وری مالی و تخصیص بهینه منابع کمک می‌کند. اگرچه اجرای آن نسبت به بودجه‌بندی سنتی زمان‌برتر است، اما دید بسیار دقیق‌تری از وضعیت مالی ارائه می‌دهد و می‌تواند برای شرکت‌ها، کسب‌وکارها و حتی مدیریت مالی شخصی بسیار مفید باشد.
کلیک ها - 36
Synonyms:
بودجه‌بندی مبتنی بر صفر,Zero-Based Budgeting,ZBB |