اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن Mortgage-Backed Securities

بازار MBS نقش مهمی در سیستم مالی دارد. پس از بحران مالی ۲۰۰۷–۲۰۰۸ که ناشی از ترکیدن حباب وام‌های پرریسک (Subprime) و محصولات مشتقه پیچیده مرتبط با MBS بود، این بازار به‌شدت زیر نظر رگولاتورها قرار گرفت. با این حال، امروز همچنان بخش بزرگی از سیستم مالی آمریکا را تشکیل می‌دهد—به‌طوری‌که بیش از ۶۰٪ وام‌های مسکن در آمریکا به صورت MBS بسته‌بندی و فروخته می‌شوند.

این اوراق به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

1. Agency MBS: با پشتوانه نهادهای دولتی یا شبه‌دولتی مثل Fannie Mae و Freddie Mac؛ کم‌ریسک‌ترین نوع MBS.
2. Non-Agency MBS: بدون تضمین دولت؛ ریسک بیشتر اما بازده احتمالی بالاتر.

MBS می‌توانند جریان درآمدی ثابت ارائه دهند، اما ارزش آن‌ها به نرخ بهره، پیش‌پرداخت و ریسک‌های بازار مسکن حساس است.

نکات کلیدی درباره Mortgage-Backed Securities (MBS)

• MBS اوراقی هستند که با تجمیع وام‌های مسکن ایجاد شده و پرداخت‌های دوره‌ای مانند کوپن اوراق قرضه ارائه می‌دهند.
• MBS دولتی (Agency MBS) کم‌ریسک‌ترند؛ اما MBS غیردولتی ریسک و بازده بیشتری دارند.
• MBS در بحران مالی ۲۰۰۷–۲۰۰۸ نقش محوری داشتند و موجب سقوط بازارهای مالی شدند.
• ارزش MBS تحت‌تأثیر تغییرات نرخ بهره و ریسک پیش‌پرداخت قرار دارد.
• بازار MBS آمریکا بسیار بزرگ است و بخش عمده وام‌های مسکن به صورت MBS منتشر می‌شوند.

مثال‌های کاربردی برای درک بهتر MBS

• مثال ۱: درآمد دوره‌ای ثابت
  سرمایه‌گذاری که MBS می‌خرد، هر ماه بخشی از پرداخت اقساط وام مسکن وام‌گیرندگان را دریافت می‌کند.

• مثال ۲: نقش در بحران مالی
  بانک‌ها در دوره ۲۰۰۷–۲۰۰۸ وام‌های پرریسک را در قالب MBS بسته‌بندی کردند؛ وقتی وام‌گیرندگان نتوانستند اقساط را پرداخت کنند، ارزش MBS سقوط کرد و بحران جهانی شکل گرفت.

• مثال ۳: MBS دولتی کم‌ریسک
  یک سرمایه‌گذار محافظه‌کار Agency MBS را انتخاب می‌کند زیرا توسط نهادهای دولتی حمایت می‌شود.

• مثال ۴: تأثیر نرخ بهره
  اگر نرخ بهره کاهش یابد، وام‌گیرندگان وام خود را بازپرداخت و تبدیل به وام با نرخ پایین‌تر می‌کنند؛ این موضوع باعث کاهش جریان‌های نقدی MBS می‌شود.

• مثال ۵: استفاده در پورتفوی درآمد ثابت
  یک مدیر پرتفوی از MBS برای ایجاد جریان درآمدی منظم و افزایش تنوع سبد استفاده می‌کند.