سهام کاملاً رقیق‌ شده Fully Diluted Shares

سهام کاملاً رقیق‌شده، تعداد کل سهام عادی را نشان می‌دهد که در صورت اعمال همه منابع ممکن برای تبدیل - مانند اوراق قرضه قابل تبدیل، حق خرید، اختیار خرید سهام کارکنان و سایر موارد - در بازار آزاد در دسترس و قابل معامله خواهند بود. سهام کاملاً رقیق‌شده نه تنها شامل سهامی می‌شود که در حال حاضر منتشر شده‌اند، بلکه شامل تمام سهامی است که می‌توانند از طریق تبدیل ایجاد شوند.

سهام کاملاً رقیق‌شده چیست؟

شرکت‌ها هنگام محاسبه سود هر سهم (EPS) از تعداد سهام کاملاً رقیق‌شده استفاده می‌کنند. با افزایش تعداد سهام در این محاسبه، سهام کاملاً رقیق‌شده، EPS را کاهش می‌دهند، زیرا همان مقدار سود اکنون در تعداد بیشتری از سهام پخش می‌شود.

سهام کاملاً رقیق‌شده یا Fully Diluted Shares به تعداد کل سهام یک شرکت گفته می‌شود که در صورت اعمال تمام ابزارهای مالی قابل تبدیل به سهام (مانند اختیار خرید سهام، اوراق قابل تبدیل، سهام ممتاز قابل تبدیل و ...) در گردش خواهد بود. این مفهوم برای محاسبه دقیق‌تر ارزش شرکت و سود هر سهم (EPS) استفاده می‌شود.

تعریف ساده:

اگر تمام افرادی که حق دارند در آینده سهام شرکت را دریافت کنند (مثلاً کارکنانی که اختیار خرید سهام دارند یا دارندگان اوراق قابل تبدیل)، از این حق استفاده کنند، تعداد کل سهام شرکت چقدر خواهد بود؟ این عدد همان Fully Diluted Shares است.

مثال:

فرض کنید شرکت "X" در حال حاضر 1 میلیون سهم عادی در گردش دارد.

اما:

• 100 هزار اختیار خرید سهام به کارکنان داده شده که قابل تبدیل به سهام هستند.
• 50 هزار سهم ممتاز وجود دارد که قابل تبدیل به سهام عادی هستند.
• 150 هزار اوراق قرضه قابل تبدیل به سهام عادی وجود دارد.

در این صورت:

Fully Diluted Shares = 1,000,000 + 100,000 + 50,000 + 150,000 = 1,300,000 سهم

چرا مهم است؟

برای سرمایه‌گذاران، دانستن تعداد سهام کاملاً رقیق‌شده مهم است چون:

• EPS واقعی را نشان می‌دهد (سود هر سهم پس از اعمال تمام ابزارهای تبدیل).
• ارزش‌گذاری دقیق‌تر شرکت را ممکن می‌سازد.
• ریسک رقیق شدن سرمایه‌شان را بهتر درک می‌کنند.

نکات کلیدی

• در حالی که رقیق‌سازی کامل ممکن است به طور همزمان اتفاق نیفتد، نشان می‌دهد که با فرض تبدیل کامل، از نظر تئوری چه تعداد سهام ممکن است در بازار منتشر شود.
• سود پرداختی به سهامداران ممتاز به عنوان سود سهام نقدی از درآمد خالص کسر می‌شود زیرا EPS فقط برای سهامداران عادی اعمال می‌شود.
• سیاست‌های شرکت در مورد تبدیل‌ها ممکن است با گذشت زمان تغییر کند و به طور بالقوه بر انتظارات در مورد تعداد آینده سهام کاملاً رقیق‌شده تأثیر بگذارد.