ذخایر اضافی Excess Reserves

ذخایر اضافی، ذخایر سرمایه‌ ای هستند که توسط یک بانک یا موسسه مالی، بالاتر از مبالغ مورد نیاز توسط تنظیم‌کنندگان، طلبکاران یا کنترل‌های داخلی، نگهداری می‌شوند. برای بانک‌های تجاری، ذخایر اضافی در مقایسه با نسبت‌های استاندارد الزام ذخیره تعیین شده توسط مقامات بانک مرکزی اندازه‌گیری می‌شوند. این نسبت‌های ذخیره الزامی، حداقل سپرده‌های نقدی (مانند پول نقد) را که باید در بانک ذخیره شود، تعیین می‌کنند؛ بیشتر از آن مازاد محسوب می‌شود.

ذخایر اضافی چیست؟

ذخایر اضافی همچنین ممکن است به عنوان ذخایر ثانویه شناخته شوند. این وجوه با پول ذخیره آزاد متفاوت هستند. ذخایر آزاد، وجوه اضافی هستند که پول کمتری از وام‌گیری از پنجره تنزیل فدرال رزرو در اختیار دارند.

ذخایر اضافی (Excess Reserves) به مقدار پول نقدی گفته می‌شود که بانک‌ها نزد بانک مرکزی نگه می‌دارند و بیشتر از میزان الزامی ذخایر قانونی است. این ذخایر اضافی معمولاً برای افزایش نقدینگی یا به عنوان احتیاط در برابر ریسک‌های مالی نگهداری می‌شوند.

مثال ساده:

فرض کنید بانک مرکزی یک کشور اعلام کرده که بانک‌ها باید ۱۰٪ از سپرده‌های مشتریان را به عنوان ذخیره قانونی نزد بانک مرکزی نگه دارند.

اطلاعات بانک «الف»:

• کل سپرده‌های مشتریان: ۱۰۰۰ میلیارد تومان
• ذخیره قانونی مورد نیاز (۱۰٪): ۱۰۰ میلیارد تومان
• ذخایر واقعی نزد بانک مرکزی: ۱۳۰ میلیارد تومان

در این حالت، بانک «الف» دارای ۳۰ میلیارد تومان ذخایر اضافی است:

ذخایر اضافی=۱۳۰−۱۰۰=۳۰ میلیارد تومان 

چرا بانک‌ها ذخایر اضافی نگه می‌دارند؟

• برای اطمینان از نقدینگی در شرایط بحرانی
• برای پاسخ به برداشت‌های غیرمنتظره مشتریان
• در شرایطی که فرصت‌های سودآور برای وام‌دهی کم باشد
• به دلیل سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی

نکات کلیدی

• ذخایر اضافی، وجوهی هستند که یک بانک سپرده‌گذاری می‌کند و فراتر از الزامات نظارتی در بانک مرکزی کشور خود نگه می‌دارد.
• فدرال رزرو در سال 2020 الزامات ذخیره را متوقف کرد و در نتیجه ذخایر اضافی را حذف کرد.
• بانک‌ها می‌توانند داوطلبانه ذخایر را در فدرال رزرو نگه دارند که در برنامه‌ای به نام بهره مانده‌های ذخیره (IORB) به آنها سود پرداخت می‌کند.