حساسیت نرخ بهره Interest Rate Sensitivity

این مفهوم بر اساس رابطه معکوس بین نرخ بهره و قیمت اوراق بنا شده است:

• وقتی نرخ بهره افزایش می‌یابد، قیمت اوراق کاهش می‌یابد.
• وقتی نرخ بهره کاهش می‌یابد، قیمت اوراق افزایش می‌یابد.

ابزار اصلی برای اندازه‌گیری این حساسیت، Duration است که به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند میزان واکنش اوراق به تغییرات نرخ بهره را درک کنند. انواع مختلف Duration مانند Macaulay، Modified، Effective و Key Rate Duration جزئیات بیشتری برای مدیریت پرتفوی درآمد ثابت ارائه می‌دهند.

نکات کلیدی و توضیحات مفهومی

1. تعریف حساسیت نرخ بهره
   میزان تغییر قیمت اوراق در برابر تغییر نرخ بهره.
   مثال: اگر Duration یک اوراق ۵ سال باشد، افزایش ۱٪ در نرخ بهره ممکن است باعث کاهش حدود ۵٪ در قیمت اوراق شود.

2. رابطه معکوس قیمت و نرخ بهره
   این رابطه به دلیل جذابیت اوراق جدید با نرخ‌های بالاتر است؛ اوراق قدیمی با نرخ پایین‌تر ارزش خود را از دست می‌دهند.

3. Duration به‌عنوان ابزار اصلی

   • Macaulay Duration: میانگین وزنی زمان دریافت جریان‌های نقدی.
   • Modified Duration: حساسیت قیمت نسبت به تغییر نرخ بهره.
   • Effective Duration: برای اوراق دارای اختیار معامله.
   • Key Rate Duration: حساسیت نسبت به تغییرات در نقاط خاص منحنی بازده.

4. تأثیر سررسید بر حساسیت
   اوراق با سررسید طولانی‌تر معمولاً حساسیت بیشتری نسبت به تغییرات نرخ بهره دارند.

5. اهمیت برای مدیریت سرمایه‌گذاری
   درک حساسیت نرخ بهره برای ساخت پرتفوی متعادل و کاهش ریسک ضروری است.