Skip to main content

میانگین موزون سررسید (Weighted Average Maturity یا WAM)

نام "واژه" را وارد کنید.
Term شرح
میانگین موزون سررسید (Weighted Average Maturity یا WAM)

میانگین موزون سررسید (Weighted Average Maturity یا WAM) معیاری مالی است که نشان می‌دهد به طور متوسط چه مدت زمان باقی مانده تا دارایی‌های بدهی موجود در یک پرتفوی یا مجموعه اوراق به سررسید برسند. این معیار بیشتر در تحلیل اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن (Mortgage-Backed Securities یا MBS)، صندوق‌های درآمد ثابت و سبدهای اوراق قرضه استفاده می‌شود.

میانگین موزون سررسید (Weighted Average Maturity یا WAM) چیست؟

در محاسبه WAM، هر دارایی بر اساس ارزش یا وزن آن در پرتفوی در نظر گرفته می‌شود؛ بنابراین اوراق بزرگ‌تر تأثیر بیشتری بر نتیجه نهایی دارند.

چرا WAM اهمیت دارد؟

سرمایه‌گذاران و مدیران سرمایه‌گذاری از WAM برای درک بهتر موارد زیر استفاده می‌کنند:

  • مدت زمان بازگشت سرمایه
  • ریسک نرخ بهره
  • ریسک اعتباری
  • حساسیت پرتفوی به تغییرات بازار
  • ساختار زمانی جریان‌های نقدی

به طور کلی، هرچه WAM بیشتر باشد، سرمایه برای مدت طولانی‌تری درگیر خواهد بود و ریسک‌های مرتبط نیز افزایش می‌یابد.

WAM چگونه محاسبه می‌شود؟

فرمول کلی WAM به صورت زیر است:

WAM =
 
مجموع (وزن هر اوراق × مدت زمان باقی‌مانده تا سررسید)
 
÷
 
مجموع وزن‌ها

در این محاسبه:

  • وزن هر دارایی معمولاً بر اساس ارزش بازار یا مانده اصل آن تعیین می‌شود.
  • مدت زمان تا سررسید می‌تواند بر حسب ماه یا سال بیان شود.

مثال ساده

فرض کنید یک پرتفوی شامل سه اوراق باشد:

اوراق اول:
100,000 دلار
سررسید باقی‌مانده: 2 سال
 
اوراق دوم:
200,000 دلار
سررسید باقی‌مانده: 5 سال
 
اوراق سوم:
300,000 دلار
سررسید باقی
محاسبه:
(100,000 × 2)
 
+
 
(200,000 × 5)
 
+
 
(300,000 × 8)
 
=
 
200,000 + 1,000,000 + 2,400,000
 
=
 
3,600,000
سپس:
3,600,000 ÷ 600,000
 
= 6 سال
در نتیجه:
WAM = 6 سال

یعنی میانگین موزون زمان باقی‌مانده تا سررسید دارایی‌های این پرتفوی برابر با 6 سال است.

WAM در اوراق با پشتوانه وام مسکن (MBS)

WAM یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها برای تحلیل اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن است.

این شاخص نشان می‌دهد:

  • وام‌های موجود در سبد چه مدت تا تسویه کامل فاصله دارند.
  • جریان‌های نقدی در چه بازه‌ای دریافت خواهند شد.
  • میزان حساسیت اوراق نسبت به تغییر نرخ بهره چقدر است.

سرمایه‌گذاران از WAM برای مقایسه سبدهای مختلف وام مسکن استفاده می‌کنند.

WAM بالا چه معنایی دارد؟

اگر WAM بالا باشد:

✅ زمان سررسید اوراق طولانی‌تر است.

✅ معمولاً بازده بالقوه بیشتری وجود دارد.

✅ درآمد در دوره طولانی‌تری دریافت می‌شود.

اما:

❌ ریسک نرخ بهره افزایش می‌یابد.

❌ ریسک اعتباری بیشتر می‌شود.

❌ سرمایه برای مدت بیشتری درگیر خواهد بود.

WAM پایین چه معنایی دارد؟

اگر WAM پایین باشد:

✅ بازگشت سرمایه سریع‌تر انجام می‌شود.

✅ ریسک اعتباری کمتر است.

✅ حساسیت به افزایش نرخ بهره کاهش می‌یابد.

✅ نقدینگی پرتفوی بیشتر است.

اما معمولاً بازده مورد انتظار نیز کمتر خواهد بود.

ارتباط WAM و ریسک نرخ بهره

یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر ارزش اوراق بدهی، نرخ بهره است.

هرچه WAM بیشتر باشد:

  • تغییرات نرخ بهره اثر بیشتری بر قیمت اوراق خواهند داشت.
  • نوسان ارزش سرمایه‌گذاری افزایش می‌یابد.

به همین دلیل صندوق‌های محافظه‌کار معمولاً WAM کوتاه‌تری دارند.

ارتباط WAM و ریسک اعتباری

اگر یک اوراق یا وام مدت بیشتری تا سررسید داشته باشد:

  • احتمال بروز مشکلات مالی برای وام‌گیرنده بیشتر می‌شود.
  • عدم‌اطمینان نسبت به آینده افزایش می‌یابد.

در نتیجه WAM بالاتر معمولاً با ریسک اعتباری بیشتر همراه است.

تفاوت WAM و WALA

این دو شاخص معمولاً در بازار اوراق رهنی کنار هم استفاده می‌شوند.

WAM (Weighted Average Maturity)

نشان می‌دهد:

چه مدت تا سررسید وام‌ها یا اوراق باقی مانده اس

WALA (Weighted Average Loan Age)

نشان می‌دهد:

چه مدت از عمر وام‌ها گذشته است.

مثال

فرض کنید یک وام مسکن 30 ساله:

10 سال از عمر آن گذشته باشد.
در این حالت:
WALA = 10 سال
 
WAM = 20 سال

بنابراین این دو معیار مکمل یکدیگر هستند.

تفاوت WAM و WAL

بسیاری از سرمایه‌گذاران WAM و WAL را اشتباه می‌گیرند.

WAM

بر تاریخ سررسید تمرکز دارد.

WAL (Weighted Average Life)

بر زمان بازگشت اصل سرمایه تمرکز دارد.

ممکن است:

WAM = 15 سال
 
WAL = 7 سال

باشد.

زیرا بخشی از اصل سرمایه قبل از سررسید نهایی بازپرداخت می‌شود.

کاربردهای WAM

مدیران سرمایه‌گذاری از WAM برای:

  • مدیریت صندوق‌های درآمد ثابت
  • تحلیل اوراق بدهی
  • ارزیابی اوراق رهنی
  • کنترل ریسک نرخ بهره
  • تنظیم استراتژی سرمایه‌گذاری

استفاده می‌کنند.

مزایای WAM

✅ اندازه‌گیری سریع ساختار زمانی پرتفوی

✅ کمک به مدیریت ریسک نرخ بهره

✅ مقایسه آسان اوراق و صندوق‌ها

✅ ابزار مهم تحلیل اوراق رهنی

✅ مناسب برای برنامه‌ریزی جریان نقدی

محدودیت‌های WAM

❌ کیفیت اعتباری دارایی‌ها را نشان نمی‌دهد.

❌ احتمال نکول را اندازه‌گیری نمی‌کند.

❌ به تنهایی برای تحلیل کامل کافی نیست.

❌ باید همراه معیارهایی مانند WAL، WALA و Duration بررسی شود.

نکات مهم

🔹 WAM میانگین موزون زمان باقی‌مانده تا سررسید اوراق یا وام‌ها است.

🔹 هرچه WAM بیشتر باشد، ریسک نرخ بهره و ریسک اعتباری معمولاً افزایش می‌یابد.

🔹 این شاخص در تحلیل اوراق با پشتوانه وام مسکن و صندوق‌های درآمد ثابت کاربرد گسترده‌ای دارد.

🔹 WAM و WALA مکمل یکدیگر هستند اما مفاهیم متفاوتی را اندازه‌گیری می‌کنند.

🔹 سرمایه‌گذاران از WAM برای ارزیابی زمان‌بندی جریان‌های نقدی و مدیریت ریسک استفاده می‌کنند.

جمع‌بندی

میانگین موزون سررسید (Weighted Average Maturity یا WAM) معیاری است که متوسط زمان باقی‌مانده تا سررسید وام‌ها یا اوراق موجود در یک پرتفوی را با در نظر گرفتن وزن هر دارایی محاسبه می‌کند. این شاخص نقش مهمی در تحلیل اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن (MBS)، صندوق‌های درآمد ثابت و مدیریت ریسک نرخ بهره دارد. به طور کلی، WAM بالاتر نشان‌دهنده سررسید طولانی‌تر و ریسک بیشتر است، در حالی که WAM پایین‌تر معمولاً به معنای بازگشت سریع‌تر سرمایه و ریسک کمتر خواهد بود.

کلیک ها - 3
Synonyms: میانگین موزون سررسید,Weighted Average Maturity,WAM