Skip to main content

میانگین موزون نرخ کوپن (Weighted Average Coupon یا WAC)

نام "واژه" را وارد کنید.
Term شرح
میانگین موزون نرخ کوپن (Weighted Average Coupon یا WAC)

میانگین موزون نرخ کوپن (Weighted Average Coupon یا WAC) شاخصی در بازار اوراق بهادار مبتنی بر وام مسکن است که میانگین نرخ بهره وام‌های مسکن موجود در یک اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن (Mortgage-Backed Security یا MBS) را نشان می‌دهد. در این محاسبه، نرخ بهره هر وام بر اساس مانده اصل وام (Principal Balance) وزن‌دهی می‌شود.

میانگین موزون نرخ کوپن (Weighted Average Coupon یا WAC) چیست؟

به بیان ساده، WAC مشخص می‌کند که وام‌های تشکیل‌دهنده یک بسته وام مسکن به طور متوسط چه نرخ بهره‌ای دارند.

چرا WAC اهمیت دارد؟

سرمایه‌گذارانی که در اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن (MBS) سرمایه‌گذاری می‌کنند، باید بدانند وام‌های موجود در آن اوراق چه میزان بهره تولید می‌کنند.

WAC به آن‌ها کمک می‌کند:

  • بازده احتمالی اوراق را ارزیابی کنند.
  • ریسک بازپرداخت زودهنگام (Prepayment Risk) را بررسی کنند.
  • عملکرد اوراق را با سایر سرمایه‌گذاری‌ها مقایسه کنند.
  • درآمد آینده خود را بهتر برآورد کنند.

اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن (MBS) چیست؟

بانک‌ها و مؤسسات مالی معمولاً تعداد زیادی وام مسکن را در یک بسته جمع‌آوری می‌کنند و سپس اوراقی را بر پایه این وام‌ها منتشر می‌کنند.

سرمایه‌گذاران با خرید این اوراق:

  • بخشی از جریان سود وام‌های مسکن را دریافت می‌کنند.
  • در درآمد حاصل از پرداخت اقساط وام‌گیرندگان سهیم می‌شوند.

WAC یکی از مهم‌ترین معیارهای تحلیل این نوع اوراق است.

WAC چگونه محاسبه می‌شود؟

در محاسبه WAC، هر وام متناسب با مانده اصل آن وزن می‌گیرد.

فرمول کلی:

WAC =
 
مجموع (نرخ بهره هر وام × مانده اصل آن)
 
÷
 
مجموع مانده اصل وام‌ها

مثال ساده

فرض کنید یک MBS شامل سه وام زیر باشد:

وام اول:
100,000 دلار
نرخ بهره: 5%
 
وام دوم:
200,000 دلار
نرخ بهره: 6%
 
وام سوم:
300,000 دلار
نرخ بهره: 7%
محاسبه:
(100,000×5%)
 
+
 
(200,000×6%)
 
+
 
(300,000×7%)
 
=
 
5,000 + 12,000 + 21,000
 
=
 
38,000
سپس:
38,000 ÷ 600,000
 
= 6.33%
بنابراین:
WAC = 6.33%

چرا از وزن‌دهی استفاده می‌شود؟

اگر تنها میانگین ساده گرفته شود:

(5% + 6% + 7%) ÷ 3
 
= 6%
(5% + 6% + 7%) ÷ 3
 
= 6%

اما این روش دقیق نیست؛ زیرا همه وام‌ها ارزش یکسانی ندارند.

وام 300 هزار دلاری تأثیر بیشتری نسبت به وام 100 هزار دلاری بر جریان نقدی اوراق دارد. بنابراین وزن‌دهی بر اساس مانده اصل وام‌ها تصویر واقعی‌تری ارائه می‌دهد.

ارتباط WAC با بازپرداخت زودهنگام (Prepayment)

یکی از مهم‌ترین کاربردهای WAC، تحلیل رفتار وام‌گیرندگان است.

زمانی که نرخ‌های بهره در اقتصاد کاهش می‌یابد:

  • بسیاری از وام‌گیرندگان وام خود را بازتأمین مالی (Refinance) می‌کنند.
  • وام‌های قدیمی با نرخ بالاتر زودتر تسویه می‌شوند.
  • ترکیب وام‌های موجود در MBS تغییر می‌کند.

در نتیجه WAC نیز ممکن است کاهش یابد.

WAC چگونه تغییر می‌کند؟

برخلاف بسیاری از شاخص‌ها، WAC عددی ثابت نیست.

با گذشت زمان:

  • برخی وام‌ها تسویه می‌شوند.
  • برخی زودتر بازپرداخت می‌شوند.
  • مانده اصل وام‌ها کاهش می‌یابد.

به همین دلیل WAC به تدریج تغییر می‌کند و سرمایه‌گذاران باید آن را به طور مداوم رصد کنند.

تفاوت WAC و نرخ کوپن اوراق

بسیاری از افراد این دو مفهوم را اشتباه می‌گیرند.

WAC

میانگین نرخ بهره وام‌های موجود در پشتوانه اوراق است.

نرخ کوپن اوراق

نرخ سودی است که خود اوراق به سرمایه‌گذار پرداخت می‌کند.

این دو نرخ معمولاً به یکدیگر نزدیک هستند اما الزاماً برابر نیستند.

WAC بالا چه معنایی دارد؟

اگر WAC بالا باشد:

✅ وام‌های موجود نرخ بهره بیشتری دارند.

✅ درآمد بالقوه اوراق بیشتر است.

✅ جریان نقدی بزرگ‌تری می‌تواند ایجاد شود.

اما در برخی شرایط:

❌ احتمال بازپرداخت زودهنگام وام‌ها نیز افزایش می‌یابد.

WAC پایین چه معنایی دارد؟

اگر WAC پایین باشد:

✅ وام‌ها دارای نرخ بهره کمتری هستند.

✅ درآمد حاصل از اوراق محدودتر خواهد بود.

✅ ریسک بازتأمین مالی ممکن است کمتر باشد.

نقش WAC در بحران مالی 2008

در بحران مالی 2008، بسیاری از وام‌های مسکن پرریسک (Subprime Mortgages) در قالب اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن بسته‌بندی و فروخته شدند.

سرمایه‌گذاران برای تحلیل این اوراق از معیارهایی مانند:

  • WAC
  • نرخ نکول
  • کیفیت اعتباری وام‌ها
  • سرعت بازپرداخت

استفاده می‌کردند.

با افزایش نکول وام‌ها، ارزش بسیاری از این اوراق به شدت کاهش یافت و بحران مالی جهانی شکل گرفت.

مزایای WAC

✅ اندازه‌گیری دقیق میانگین نرخ بهره وام‌ها

✅ ارزیابی درآمد بالقوه اوراق MBS

✅ تحلیل رفتار بازپرداخت وام‌گیرندگان

✅ مقایسه اوراق مختلف مبتنی بر وام مسکن

✅ کمک به مدیریت ریسک سرمایه‌گذاری

محدودیت‌های WAC

❌ کیفیت اعتباری وام‌ها را نشان نمی‌دهد.

❌ ریسک نکول را اندازه‌گیری نمی‌کند.

❌ با گذشت زمان تغییر می‌کند.

❌ به تنهایی برای تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری کافی نیست.

نکات مهم

🔹 WAC میانگین موزون نرخ بهره وام‌های مسکن در یک اوراق MBS است.

🔹 وزن هر وام بر اساس مانده اصل آن تعیین می‌شود.

🔹 سرمایه‌گذاران از WAC برای برآورد درآمد و ریسک بازپرداخت زودهنگام استفاده می‌کنند.

🔹 بازپرداخت یا تسویه وام‌ها می‌تواند WAC را در طول زمان تغییر دهد.

🔹 WAC یکی از مهم‌ترین شاخص‌های تحلیل اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن است.

جمع‌بندی

میانگین موزون نرخ کوپن (Weighted Average Coupon یا WAC) معیاری است که میانگین نرخ بهره وام‌های مسکن موجود در یک اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن (MBS) را بر اساس مانده اصل هر وام محاسبه می‌کند. این شاخص به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند درآمد بالقوه اوراق، رفتار بازپرداخت وام‌گیرندگان و ریسک‌های مرتبط با سرمایه‌گذاری را بهتر ارزیابی کنند. از آنجا که بازپرداخت وام‌ها ترکیب اوراق را تغییر می‌دهد، WAC نیز در طول زمان دچار تغییر می‌شود و نقش مهمی در تحلیل تخصصی بازار اوراق رهنی دارد.

کلیک ها - 3
Synonyms: میانگین موزون نرخ کوپن,Weighted Average Coupon,WAC