شاخص وزن‌دهی‌شده بر اساس قیمت Price-Weighted Index

به عبارت ساده:

هرچه قیمت یک سهم بیشتر باشد، نقش آن در حرکت شاخص بزرگ‌تر است.

نحوه عملکرد شاخص‌های Price-Weighted

در این نوع شاخص:

• وزن هر شرکت بر اساس قیمت سهم آن تعیین می‌شود
• نه بر اساس اندازه شرکت یا ارزش بازار

✅ نتیجه:

• یک شرکت با قیمت سهم بالا، حتی اگر کوچک باشد، می‌تواند تأثیر زیادی روی شاخص داشته باشد

مثال ساده برای درک بهتر

فرض کنید شاخصی شامل دو شرکت باشد:

• شرکت A: قیمت سهم 200 دلار
• شرکت B: قیمت سهم 50 دلار

در این حالت:

• شرکت A چهار برابر بیشتر از شرکت B روی شاخص تأثیر دارد

حتی اگر شرکت B از نظر اندازه بزرگ‌تر باشد.

نمونه‌های معروف Price-Weighted Index

چند شاخص مهم دنیا از این روش استفاده می‌کنند:

1. Dow Jones Industrial Average (DJIA)

یکی از معروف‌ترین شاخص‌های بازار آمریکا که:

• از شرکت‌های بزرگ صنعتی تشکیل شده
• بر اساس قیمت سهام وزن‌دهی می‌شود

2. Nikkei 225

شاخص مهم بازار ژاپن که:

• عملکرد ۲۲۵ شرکت بزرگ را نشان می‌دهد
• ساختار آن مشابه داوجونز است

تأثیر قیمت سهام بر حرکت شاخص

در این نوع شاخص:

• افزایش قیمت یک سهم گران → تأثیر زیاد روی شاخص
• تغییر قیمت یک سهم ارزان → تأثیر کم‌تر

بنابراین:

حرکت شاخص بیشتر توسط سهام گران‌قیمت هدایت می‌شود، نه لزوماً بزرگ‌ترین شرکت‌ها

نقش Divisor (مقسوم‌علیه) در شاخص

برای اینکه شاخص دقیق باقی بماند، یک عدد به نام Divisor (مقسوم‌علیه) استفاده می‌شود.

این عدد در شرایط زیر تنظیم می‌شود:

• تقسیم سهام (Stock Split)
• اضافه یا حذف شرکت‌ها از شاخص
• تغییرات ساختاری

✅ هدف: حفظ پیوستگی و دقت شاخص بدون ایجاد تغییر مصنوعی در آن

مزایا و معایب Price-Weighted Index

مزایا

• ساده و قابل فهم
• محاسبه آسان
• استفاده تاریخی و شناخته‌شده

معایب

• عدم توجه به اندازه واقعی شرکت‌ها
• تأثیر بیش‌ازحد سهام با قیمت بالا
• ممکن است تصویر دقیقی از کل بازار ارائه ندهد

مقایسه با سایر شاخص‌ها

در مقابل Price-Weighted:

Market Cap Weighted (وزن‌دهی بر اساس ارزش بازار)

• شرکت‌های بزرگ‌تر تأثیر بیشتری دارند
• دقیق‌تر برای تحلیل کل بازار

✅ مثال: S&P 500

جمع‌بندی مفهومی

Price-Weighted Index:

• شاخصی است که وزن شرکت‌ها را بر اساس قیمت سهام تعیین می‌کند
• سهام گران‌تر تأثیر بیشتری دارند
• مثال‌های معروف: داوجونز و نیکی ۲۲۵
• در عین سادگی، محدودیت‌هایی در نمایش واقعیت بازار دارد