ریسک خاص یا ریسک ایدیوکراتیک Idiosyncratic Risk

برخلاف ریسک سیستماتیک که کل بازار یا سیستم مالی را تحت تأثیر قرار می‌دهد (مانند تغییر نرخ بهره یا نوسانات کلی بازار سهام)، ریسک ایدیوکراتیک فقط بر یک شرکت یا بخش خاص اثر می‌گذارد.

نکات کلیدی

• ریسک ایدیوکراتیک می‌تواند به‌طور منفی بر یک اوراق بهادار یا گروه بسیار خاصی از دارایی‌ها تأثیر بگذارد.
• این ریسک با نام‌های ریسک خاص یا ریسک غیرسیستماتیک نیز شناخته می‌شود.
• برخی اوراق بهادار ذاتاً ریسک ایدیوکراتیک بیشتری دارند (مثلاً سهام شرکت‌های کوچک یا استارتاپ‌ها).
• این ریسک معمولاً با تنوع‌بخشی (Diversification) در پرتفوی قابل کاهش است.
• نقطه مقابل این ریسک، ریسک سیستماتیک است که ناشی از روندهای کلی بازار یا اقتصاد است.

مثال کاربردی

فرض کنید یک شرکت فناوری با مشکل حقوقی مواجه می‌شود. این موضوع ممکن است قیمت سهام آن شرکت را کاهش دهد، اما تأثیری بر کل بازار سهام ندارد. این یک نمونه از ریسک ایدیوکراتیک است.
در مقابل، اگر نرخ بهره در کل اقتصاد افزایش یابد، تقریباً همه سهام تحت تأثیر قرار می‌گیرند؛ این ریسک سیستماتیک است.