Skip to main content

کم‌برخوردار از خدمات بانکی (Underbanked)

نام "واژه" را وارد کنید.
Term شرح
کم‌برخوردار از خدمات بانکی (Underbanked)

افراد یا خانوارهای کم‌برخوردار از خدمات بانکی (Underbanked) به کسانی گفته می‌شود که اگرچه دارای حساب بانکی هستند، اما برای مدیریت امور مالی روزمره خود به‌طور گسترده از خدمات مالی جایگزین استفاده می‌کنند، نه از خدمات سنتی بانک‌ها.

کم‌برخوردار از خدمات بانکی (Underbanked) چیست؟

این افراد به جای استفاده از وام‌های بانکی، کارت‌های اعتباری یا سایر محصولات مالی رایج، معمولاً به خدماتی مانند:

  • نقد کردن چک (Check-Cashing Services)
  • حواله‌های پولی (Money Orders)
  • وام‌های روزپرداخت (Payday Loans)
  • خدمات انتقال پول
  • کارت‌های پیش‌پرداخت (Prepaid Cards)

متکی هستند.

به عبارت دیگر، این افراد از سیستم بانکی کاملاً خارج نیستند، اما از خدمات آن به شکل محدود استفاده می‌کنند.

افراد کم‌برخوردار از خدمات بانکی چگونه عمل می‌کنند؟

برخلاف افرادی که اکثر فعالیت‌های مالی خود را از طریق بانک انجام می‌دهند، افراد Underbanked معمولاً:

  • حساب بانکی دارند.
  • حقوق یا درآمد خود را به حساب واریز می‌کنند.
  • اما برای دریافت اعتبار یا انجام برخی تراکنش‌ها به سراغ خدمات مالی غیر بانکی می‌روند.

این موضوع باعث می‌شود هزینه‌های مالی بیشتری پرداخت کنند و از برخی مزایای بانکداری مدرن محروم شوند.

مثال ساده

✅ فرض کنید فردی یک حساب جاری در بانک دارد.

اما:

  • برای دریافت وام به بانک مراجعه نمی‌کند.
  • برای تأمین هزینه‌های فوری از وام روزپرداخت استفاده می‌کند.
  • چک‌های خود را در مراکز نقد کردن چک نقد می‌کند.
  • از کارت اعتباری بانکی استفاده نمی‌کند.

این فرد در دسته Underbanked قرار می‌گیرد.

چرا برخی افراد کم‌برخوردار از خدمات بانکی هستند؟

دلایل مختلفی می‌تواند موجب این وضعیت شود:

دسترسی محدود به خدمات بانکی

در برخی مناطق، تعداد شعب بانک‌ها کم است یا دسترسی به خدمات مالی مناسب وجود ندارد.

هزینه‌های بانکی

برخی افراد توانایی پرداخت:

  • کارمزد نگهداری حساب
  • هزینه اضافه برداشت
  • کارمزد انتقال وجه

را ندارند.

نداشتن سابقه اعتباری مناسب

افرادی که امتیاز اعتباری پایینی دارند، ممکن است نتوانند از وام‌ها یا کارت‌های اعتباری بانکی استفاده کنند.

نیاز فوری به نقدینگی

بعضی خدمات جایگزین با وجود هزینه بیشتر، سریع‌تر از بانک‌ها در اختیار افراد قرار می‌گیرند.

بی‌اعتمادی به سیستم بانکی

برخی افراد ترجیح می‌دهند بخش زیادی از دارایی خود را به صورت نقدی مدیریت کنند و کمتر به بانک‌ها وابسته باشند.

خدمات مالی جایگزین چیست؟

خدمات مالی جایگزین (Alternative Financial Services) شامل ابزارها و مؤسساتی است که خارج از شبکه سنتی بانکداری فعالیت می‌کنند.

نمونه‌های رایج عبارت‌اند از:

  • Payday Loans
  • Money Orders
  • Pawn Shops (رهن و گروگذاری)
  • Check Cashing Services
  • Prepaid Debit Cards
  • خدمات انتقال پول

تفاوت Underbanked و Unbanked

این دو اصطلاح اغلب با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند.

ویژگی Underbanked Unbanked
داشتن حساب بانکی بله خیر
استفاده از خدمات جایگزین زیاد بسیار زیاد
دسترسی به بانک محدود تقریباً ندارد
ارتباط با سیستم بانکی نسبی بسیار کم

✅ فرد Unbanked هیچ حساب بانکی ندارد.

✅ فرد Underbanked حساب بانکی دارد اما بیشتر نیازهای مالی خود را خارج از سیستم بانکی تأمین می‌کند.

مثال عملی

✅ یک خانوار دارای حساب بانکی است و حقوق خود را در بانک دریافت می‌کند.

اما:

  • برای پرداخت اجاره از حواله پولی استفاده می‌کند.
  • برای خریدهای بزرگ وام بانکی نمی‌گیرد.
  • برای رفع نیاز فوری مالی از وام کوتاه‌مدت با بهره بالا استفاده می‌کند.

این خانوار نمونه‌ای از یک خانواده Underbanked محسوب می‌شود.

چه گروه‌هایی بیشتر تحت تأثیر قرار می‌گیرند؟

مطالعات نشان می‌دهند این وضعیت بیشتر در میان گروه‌های زیر مشاهده می‌شود:

  • خانوارهای کم‌درآمد
  • مهاجران تازه‌وارد
  • اقلیت‌های قومی
  • کارگران موقت و فصلی
  • افراد دارای سابقه اعتباری ضعیف
  • ساکنان مناطق محروم

پیامدهای کم‌برخورداری از خدمات بانکی

افزایش هزینه‌های مالی

بسیاری از خدمات جایگزین کارمزدها و نرخ‌های بهره بالایی دارند.

محدود شدن دسترسی به اعتبار

دسترسی به وام‌های ارزان و محصولات اعتباری بانکی دشوارتر می‌شود.

دشواری در ایجاد سابقه اعتباری

استفاده کمتر از محصولات مالی رسمی باعث می‌شود ساختن سابقه اعتباری مثبت سخت‌تر شود.

کاهش فرصت‌های سرمایه‌گذاری

افراد ممکن است به خدمات پس‌انداز و سرمایه‌گذاری بانکی دسترسی کمتری داشته باشند.

مزایای احتمالی استفاده از خدمات جایگزین

اگرچه معمولاً هزینه بیشتری دارند، اما برخی مزایا نیز ارائه می‌کنند:

  • دسترسی سریع‌تر به پول
  • فرآیند ساده‌تر دریافت خدمات
  • نیاز کمتر به مدارک اعتباری
  • مناسب برای شرایط اضطراری

چگونه می‌توان وضعیت Underbanked را کاهش داد؟

برخی راهکارها عبارت‌اند از:

  • توسعه بانکداری دیجیتال
  • کاهش کارمزدهای بانکی
  • گسترش آموزش مالی
  • افزایش دسترسی به وام‌های خرد
  • ارائه محصولات مالی متناسب با اقشار کم‌درآمد
  • بهبود سیستم‌های اعتبارسنجی

نکات کلیدی

  • افراد Underbanked حساب بانکی دارند اما از خدمات مالی جایگزین استفاده زیادی می‌کنند.
  • این افراد معمولاً کمتر از وام‌های بانکی و کارت‌های اعتباری استفاده می‌کنند.
  • خدماتی مانند وام روزپرداخت، نقد کردن چک و حواله پولی در میان آن‌ها رایج است.
  • خانوارهای کم‌درآمد بیشترین سهم را در این گروه دارند.
  • هزینه‌های مالی این افراد معمولاً بیشتر از کاربران عادی بانک‌ها است.
  • کمبود دسترسی، هزینه‌های بالا و سابقه اعتباری ضعیف از عوامل اصلی این پدیده هستند.
کلیک ها - 9
Synonyms: کم‌برخوردار از خدمات بانکی,Underbanked