جادوگری سه‌گانه (Triple Witching)

این رویداد در سومین جمعه ماه‌های مارس، ژوئن، سپتامبر و دسامبر رخ می‌دهد و معمولاً باعث افزایش حجم معاملات و گاهی افزایش نوسانات بازار می‌شود.

با نزدیک شدن به سررسید این قراردادها، معامله‌گران و مؤسسات مالی مجبور می‌شوند موقعیت‌های خود را ببندند، تمدید کنند (Roll Over) یا تسویه نمایند که این موضوع حجم زیادی از معاملات را به بازار وارد می‌کند.

چرا به آن Triple Witching گفته می‌شود؟

واژه "Witching" به معنای «جادوگری» است و از این تصور قدیمی گرفته شده که در این روزها اتفاقات غیرعادی و حرکات غیرمنتظره‌ای در بازار رخ می‌دهد.

اگرچه امروزه این رویداد کاملاً شناخته‌شده و عادی است، اما نام Triple Witching همچنان در بازارهای مالی استفاده می‌شود.

چه قراردادهایی در Triple Witching منقضی می‌شوند؟

اختیار معامله سهام (Stock Options)

قراردادهایی که به دارنده اجازه خرید یا فروش سهام را در قیمت مشخص می‌دهند.

قرارداد آتی شاخص (Stock Index Futures)

قراردادهایی برای خرید یا فروش یک شاخص در تاریخ آینده با قیمت تعیین‌شده.

اختیار معامله شاخص (Stock Index Options)

اختیارهایی که روی شاخص‌های بازار مانند S&P 500 یا Nasdaq معامله می‌شوند.

Triple Witching چه تأثیری بر بازار دارد؟

افزایش حجم معاملات

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این روزها افزایش حجم معاملات است.

معامله‌گران:

• قراردادها را می‌بندند.
• موقعیت‌ها را تمدید می‌کنند.
• ریسک خود را پوشش می‌دهند.
• معاملات آربیتراژی انجام می‌دهند.

در نتیجه حجم معاملات به‌طور محسوسی افزایش پیدا می‌کند.

افزایش نوسانات قیمت

در برخی موارد، فعالیت گسترده معامله‌گران باعث نوسانات کوتاه‌مدت قیمت می‌شود.

البته این افزایش نوسان همیشه شدید نیست و گاهی بازار رفتار نسبتاً عادی دارد.

فرصت‌های آربیتراژ

به دلیل حجم بالای سفارش‌ها، ممکن است اختلاف‌های موقتی بین قیمت دارایی‌ها و قراردادهای مشتقه ایجاد شود.

این شرایط می‌تواند فرصت‌هایی برای:

• آربیتراژگران
• صندوق‌های پوشش ریسک
• معامله‌گران الگوریتمی

فراهم کند.

Triple Witching چگونه اتفاق می‌افتد؟

فرض کنید یک صندوق سرمایه‌گذاری دارای تعداد زیادی قرارداد اختیار معامله و قرارداد آتی است.

با نزدیک شدن به سررسید، مدیر صندوق باید تصمیم بگیرد:

• قراردادها را ببندد.
• آن‌ها را تسویه کند.
• قراردادهای جدیدی برای ماه بعد خریداری کند.

زمانی که هزاران معامله‌گر و مؤسسه به‌طور همزمان این کار را انجام می‌دهند، حجم معاملات به شدت افزایش پیدا می‌کند.

استراتژی Roll Over چیست؟

یکی از رایج‌ترین رفتارها در Triple Witching، تمدید یا Roll Over است.

در این روش:

1. قرارداد نزدیک به سررسید فروخته می‌شود.
2. قرارداد جدید با سررسید بعدی خریداری می‌شود.

این فرآیند باعث حفظ موقعیت معاملاتی بدون نیاز به خروج کامل از بازار می‌شود.

آیا Triple Witching همیشه باعث نوسان شدید می‌شود؟

خیر.

اگرچه حجم معاملات تقریباً همیشه افزایش می‌یابد، اما افزایش حجم الزاماً به معنای نوسانات شدید نیست.

در بسیاری از موارد:

• سفارش‌های خرید و فروش متعادل هستند.
• استراتژی‌های پوشش ریسک اثر نوسان را کاهش می‌دهند.
• بازار به سرعت تعادل پیدا می‌کند.

Triple Witching و Quadruple Witching

در گذشته اصطلاح دیگری به نام Quadruple Witching نیز وجود داشت.

این اصطلاح زمانی استفاده می‌شد که علاوه بر سه قرارداد فوق، قراردادهای آتی تک‌سهم (Single Stock Futures) نیز همزمان منقضی می‌شدند.

اما از آنجا که قراردادهای آتی تک‌سهم دیگر در آمریکا معامله نمی‌شوند، امروزه اصطلاحات:

• Triple Witching
• Quadruple Witching

تقریباً به یک رویداد مشابه اشاره دارند.

مزایای Triple Witching

✅ افزایش نقدشوندگی بازار

✅ فرصت‌های آربیتراژ بیشتر

✅ کشف بهتر قیمت‌ها

✅ افزایش فعالیت سرمایه‌گذاران نهادی

✅ حجم بالاتر معاملات

معایب Triple Witching

❌ احتمال افزایش نوسانات کوتاه‌مدت

❌ دشوارتر شدن تحلیل حرکات قیمت

❌ احتمال ایجاد حرکات ناگهانی در دقایق پایانی بازار

❌ افزایش ریسک برای معامله‌گران کوتاه‌مدت

معامله‌گران در روز Triple Witching چه می‌کنند؟

معمولاً معامله‌گران:

• موقعیت‌های سودده را می‌بندند.
• قراردادها را تمدید می‌کنند.
• از استراتژی‌های هج (Hedging) استفاده می‌کنند.
• فرصت‌های آربیتراژ را بررسی می‌کنند.
• حجم معاملات را زیر نظر می‌گیرند.

مثال ساده

فرض کنید یک معامله‌گر دارای اختیار خرید شاخص S&P 500 است و قرارداد او در سومین جمعه سپتامبر منقضی می‌شود.

او می‌تواند:

• قرارداد را اعمال کند.
• آن را بفروشد.
• یا قرارداد جدیدی برای ماه بعد بخرد.

همزمان هزاران معامله‌گر دیگر نیز اقدام مشابهی انجام می‌دهند که باعث افزایش چشمگیر فعالیت بازار می‌شود.

جمع‌بندی

Triple Witching رویدادی در بازارهای مالی است که طی آن اختیار معامله سهام، اختیار معامله شاخص و قراردادهای آتی شاخص به‌صورت همزمان منقضی می‌شوند. این رویداد در سومین جمعه ماه‌های مارس، ژوئن، سپتامبر و دسامبر رخ می‌دهد و معمولاً با افزایش حجم معاملات، فعالیت مؤسسات مالی و فرصت‌های آربیتراژ همراه است. هرچند ممکن است نوسانات کوتاه‌مدتی ایجاد شود، اما Triple Witching بخشی عادی از تقویم بازارهای مالی محسوب می‌شود.