سهام خزانه (Treasury Stock)

سهام خزانه (Treasury Stock) یا سهام بازخریدشده (Reacquired Stock) به سهامی گفته می‌شود که قبلاً در اختیار سهامداران بوده، اما شرکت صادرکننده آن را دوباره از بازار یا سهامداران خریداری کرده است. پس از بازخرید، این سهام در مالکیت خود شرکت قرار می‌گیرد.

سهام خزانه (Treasury Stock) چیست؟

در نتیجه سود هر سهم افزایش پیدا می‌کند.

انتقال پیام مثبت به بازار

گاهی مدیریت شرکت معتقد است ارزش سهام در بازار کمتر از ارزش واقعی آن است. در این شرایط بازخرید سهام می‌تواند نشانه‌ای از اعتماد مدیران به آینده شرکت باشد.

استفاده در طرح‌های تشویقی کارکنان

شرکت‌ها ممکن است سهام خزانه را برای:

• پرداخت پاداش مدیریتی
• برنامه‌های مالکیت سهام کارکنان
• اعطای اختیار خرید سهام (Stock Options)

نگهداری کنند.

جلوگیری از رقیق شدن مالکیت

بازخرید سهام می‌تواند اثر انتشار سهام جدید را کاهش دهد و از رقیق شدن سهم مالکیت سهامداران فعلی جلوگیری کند.

آیا سهام خزانه حق رأی دارد؟

خیر.

سهام خزانه:

• حق رأی ندارد.
• سود نقدی (Dividend) دریافت نمی‌کند.
• در محاسبه سود هر سهم (EPS) لحاظ نمی‌شود.

زیرا شرکت نمی‌تواند عملاً مالک خود باشد.

تأثیر سهام خزانه بر صورت‌های مالی

سهام خزانه در ترازنامه به عنوان یک حساب کاهنده حقوق صاحبان سهام (Contra Equity Account) ثبت می‌شود.

به همین دلیل:

• حقوق صاحبان سهام کاهش می‌یابد.
• ارزش دفتری شرکت تعدیل می‌شود.
• تعداد سهام در گردش کمتر می‌شود.

ثبت حسابداری سهام خزانه

برای ثبت حسابداری سهام خزانه دو روش اصلی وجود دارد:

روش بهای تمام‌شده (Cost Method)

رایج‌ترین روش حسابداری سهام خزانه است.

در این روش:

• سهام بازخریدشده به بهای خرید ثبت می‌شود.
• مبلغ پرداختی به عنوان کاهنده حقوق صاحبان سهام شناسایی می‌شود.

روش ارزش اسمی (Par Value Method)

در این روش:

• سهام خزانه بر اساس ارزش اسمی ثبت می‌شود.
• تعدیلات لازم در حساب‌های سرمایه انجام می‌گیرد.

این روش نسبت به روش بهای تمام‌شده کمتر استفاده می‌شود.

تفاوت سهام خزانه و سهام در گردش

سهام در گردش (Outstanding Shares)

• در اختیار سرمایه‌گذاران قرار دارد.
• دارای حق رأی است.
• سود نقدی دریافت می‌کند.

سهام خزانه (Treasury Stock)

• در اختیار خود شرکت است.
• حق رأی ندارد.
• سود نقدی دریافت نمی‌کند.
• در محاسبه EPS لحاظ نمی‌شود.

مزایای سهام خزانه

✅ افزایش سود هر سهم (EPS)

✅ بهبود شاخص‌های مالی

✅ حمایت از قیمت سهام

✅ استفاده در برنامه‌های تشویقی کارکنان

✅ کاهش تعداد سهام در گردش

معایب سهام خزانه

❌ کاهش نقدینگی شرکت

❌ کاهش حقوق صاحبان سهام

❌ احتمال ایجاد برداشت نادرست از وضعیت مالی شرکت

❌ استفاده از منابع مالی که می‌توانست صرف توسعه کسب‌وکار شود

نکات کلیدی درباره Treasury Stock

• سهام خزانه سهامی است که توسط شرکت بازخرید شده است.
• تعداد سهام در گردش را کاهش می‌دهد.
• حق رأی و حق دریافت سود نقدی ندارد.
• در محاسبه سود هر سهم (EPS) منظور نمی‌شود.
• در ترازنامه به عنوان حساب کاهنده حقوق صاحبان سهام ثبت می‌شود.
• روش بهای تمام‌شده و روش ارزش اسمی دو روش اصلی ثبت حسابداری آن هستند.

جمع‌بندی

سهام خزانه (Treasury Stock) به سهام بازخریدشده‌ای گفته می‌شود که پس از خرید مجدد توسط شرکت، در مالکیت خود شرکت قرار می‌گیرد. این سهام دیگر حق رأی و حق دریافت سود ندارد و در محاسبه سود هر سهم نیز لحاظ نمی‌شود. شرکت‌ها معمولاً برای افزایش EPS، حمایت از قیمت سهام، اجرای برنامه‌های تشویقی کارکنان و مدیریت ساختار سرمایه اقدام به بازخرید سهام و ایجاد سهام خزانه می‌کنند.