جهان سوم (Third World)
| Term | شرح |
|---|---|
| جهان سوم (Third World) | جهان سوم (Third World) اصطلاحی تاریخی است که در گذشته برای توصیف کشورهایی به کار میرفت که از نظر اقتصادی کمتر توسعهیافته بودند و در دوران جنگ سرد به هیچیک از دو بلوک قدرت جهانی، یعنی بلوک سرمایهداری به رهبری آمریکا و بلوک کمونیستی به رهبری اتحاد جماهیر شوروی، وابستگی نداشتند. جهان سوم (Third World) چیست؟امروزه این اصطلاح تا حد زیادی منسوخ شده و در بسیاری از موارد بار معنایی منفی یا تحقیرآمیز دارد. به همین دلیل سازمانهای بینالمللی و اقتصاددانان ترجیح میدهند از عباراتی مانند کشورهای در حال توسعه، کشورهای کمتر توسعهیافته یا کشورهای با درآمد پایین و متوسط استفاده کنند. اصطلاح جهان سوم چگونه به وجود آمد؟اصطلاح «جهان سوم» توسط آلفرد سووی (Alfred Sauvy)، جمعیتشناس و اقتصاددان فرانسوی، در سال 1952 مطرح شد. در دوران جنگ سرد، جهان معمولاً به سه گروه تقسیم میشد:
در آن زمان، این اصطلاح بیشتر جنبه سیاسی داشت تا اقتصادی. جهان اول، دوم و سوم چه تفاوتی داشتند؟جهان اولشامل کشورهای صنعتی و توسعهیافته مانند:
این کشورها اقتصادهای قدرتمند و سطح زندگی بالایی داشتند. جهان دومشامل کشورهای کمونیستی مانند:
این کشورها تحت نظام اقتصادی متمرکز فعالیت میکردند. جهان سومشامل بسیاری از کشورهای:
بود که در هیچیک از دو بلوک سیاسی قرار نداشتند. چرا اصطلاح جهان سوم امروزه کمتر استفاده میشود؟با پایان جنگ سرد در اوایل دهه 1990، تقسیمبندی جهان به سه بلوک سیاسی عملاً اهمیت خود را از دست داد. علاوه بر این، بسیاری از کشورهایی که زمانی جهان سوم نامیده میشدند، رشد اقتصادی قابلتوجهی را تجربه کردند. برای مثال:
امروزه از بزرگترین اقتصادهای جهان محسوب میشوند و دیگر نمیتوان آنها را صرفاً با برچسب «جهان سوم» توصیف کرد. اصطلاحات جایگزین جهان سومدر اقتصاد مدرن، برای توصیف وضعیت اقتصادی کشورها از عبارات دقیقتری استفاده میشود:
این دستهبندیها تصویر دقیقتری از وضعیت اقتصادی کشورها ارائه میدهند. کشورهای در حال توسعه چه ویژگیهایی دارند؟بسیاری از کشورهایی که در گذشته جهان سوم نامیده میشدند، امروزه در گروه کشورهای در حال توسعه قرار میگیرند. ویژگیهای معمول این کشورها عبارتاند از:
البته این ویژگیها در همه کشورها یکسان نیست. اقتصادهای نوظهور (Emerging Markets) چیست؟برخی کشورها به دلیل رشد سریع اقتصادی در دسته اقتصادهای نوظهور قرار میگیرند. برای مثال:
این کشورها معمولاً دارای:
هستند. بانک جهانی چگونه کشورها را طبقهبندی میکند؟امروزه بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول کشورها را بیشتر بر اساس سطح درآمد و شاخصهای توسعه اقتصادی دستهبندی میکنند. این طبقهبندی شامل موارد زیر است:
این روش نسبت به اصطلاح جهان سوم دقت بسیار بیشتری دارد. آیا اصطلاح جهان سوم هنوز استفاده میشود؟اگرچه این اصطلاح هنوز در مکالمات روزمره یا برخی رسانهها دیده میشود، اما در ادبیات تخصصی اقتصاد، توسعه و روابط بینالملل کمتر مورد استفاده قرار میگیرد. دلیل این موضوع آن است که:
مزایای استفاده از طبقهبندیهای مدرن✅ توصیف دقیقتر وضعیت اقتصادی کشورها ✅ امکان مقایسه بهتر سطح توسعه ✅ استفاده از شاخصهای قابل اندازهگیری ✅ کاهش کلیشههای سیاسی و تاریخی ✅ تحلیل بهتر رشد اقتصادی کشورها محدودیتهای اصطلاح جهان سوم❌ اصطلاحی قدیمی و مربوط به دوران جنگ سرد است. ❌ دارای بار معنایی منفی است. ❌ وضعیت واقعی اقتصاد کشورها را بهخوبی نشان نمیدهد. ❌ کشورهای بسیار متفاوت را در یک گروه قرار میدهد. جمعبندیجهان سوم (Third World) اصطلاحی است که در دوران جنگ سرد برای کشورهایی به کار میرفت که به بلوک سرمایهداری یا کمونیستی وابسته نبودند. با گذشت زمان، این واژه بیشتر برای توصیف کشورهای کمتر توسعهیافته استفاده شد، اما امروزه به دلیل قدیمی بودن و دقت پایین، استفاده از آن کاهش یافته است. در حال حاضر اقتصاددانان و سازمانهای بینالمللی از اصطلاحاتی مانند کشورهای در حال توسعه، اقتصادهای نوظهور و کشورهای با درآمد پایین و متوسط برای توصیف شرایط اقتصادی کشورها استفاده میکنند.
کلیک ها - 25
Synonyms:
جهان سوم,Third World |