اسکریپ (Scrip)

به زبان ساده:
اسکریپ نوعی «تعهد» یا «ارزش جایگزین» است که پول واقعی نیست، اما می‌توان از آن برای دریافت چیزی استفاده کرد.

اسکریپ چگونه کار می‌کند؟

اسکریپ معمولاً به‌صورت یک سند یا اعتبار عمل می‌کند که نشان می‌دهد:

• شما حق دریافت چیزی را دارید
• اما به‌جای پول نقد، یک ابزار جایگزین در اختیار دارید

مثال:

یک کارت هدیه:

• خودش پول نیست
• اما می‌توانید با آن خرید کنید
  → این یک نوع سادگی از Scrip است

انواع مختلف Scrip

اسکریپ می‌تواند در شکل‌های مختلفی وجود داشته باشد:

1. اعتبار یا بدهی (Credit-Based Scrip)

نوعی سند که نشان می‌دهد یک بدهی وجود دارد

مثال:

کوپن‌هایی که در گذشته به کارگران داده می‌شد

2. سهم جزئی (Fractional Share Scrip)

در بازار مالی، زمانی که تقسیم سهام (Split) یا تجزیه شرکت رخ دهد

مثال:

اگر به شما 1.5 سهم تعلق گیرد: → 0.5 سهم ممکن است به‌صورت Scrip ثبت شود

3. ارز خصوصی شرکت‌ها

برخی شرکت‌ها نوعی اعتبار داخلی ارائه می‌دهند

مثال:

• مایل‌های پروازی (Frequent Flyer Miles)
• امتیازهای وفاداری

4. سود سهام به‌صورت اسکریپ (Scrip Dividend)

به‌جای پرداخت نقدی، شرکت سهام جدید به سرمایه‌گذار می‌دهد

کاربردهای Scrip در تاریخ و اقتصاد

در برخی دوره‌ها که پول کافی در دسترس نبوده:

• شرکت‌ها یا دولت‌ها از Scrip برای پرداخت استفاده می‌کردند
• یا در جوامع محلی به‌عنوان پول موقت استفاده می‌شد

مثال:

در زمان رکود اقتصادی: → برخی شهرها کوپن‌های محلی به‌جای پول استفاده می‌کردند

نمونه‌های رایج امروزی

✅ کارت هدیه (Gift Card)
✅ امتیاز پاداش (Reward Points)
✅ کوپن تخفیف (Coupons)
✅ مایل‌های هواپیمایی

تفاوت Scrip با پول واقعی