اثر تکاثری Multiplier Effect

اثر تکاثری مفهومی در اقتصاد است که توضیح می‌دهد چگونه یک تغییر کوچک در سرمایه‌گذاری یا هزینه‌ها می‌تواند منجر به تغییری بسیار بزرگ‌تر در کل درآمد یا تولید اقتصادی شود.

اثر تکاثری (Multiplier Effect) چیست؟

شرکت‌ها از این نسبت برای بررسی میزان بازدهی سرمایه‌گذاری‌های خود استفاده می‌کنند.

۲) ضریب پولی (Money Multiplier)

یکی از مهم‌ترین مصادیق اثر تکاثری، ضریب پولی است؛ یعنی اثر تکاثری در نظام بانکی.

در بانکداری ذخیره جزئی (Fractional Reserve Banking)، بانک‌ها بخشی از سپرده‌ها را نگه می‌دارند و باقی را وام می‌دهند.
این وام دوباره وارد سیستم بانکی می‌شود و فرآیند تکرار شده و در نهایت مقدار زیادی پول جدید خلق می‌شود.

۳) ضریب پولی، پایهٔ نظام ذخیرهٔ جزئی است

در اقتصاد مدرن، Money Multiplier نقش اساسی در توضیح چگونگی شکل‌گیری عرضهٔ پول دارد.
بانک‌ها با استفاده از سپرده‌های اولیه، مقدار بسیار بیشتری پول در اقتصاد ایجاد می‌کنند.

۴) سایر انواع ضرایب تکاثری

علاوه بر ضریب پولی، چندین ضریب مهم دیگر نیز وجود دارند:

• Deposit Multiplier (ضریب سپرده)
• Fiscal Multiplier (ضریب مالی) — هنگام هزینه‌کرد دولت
• Equity Multiplier (ضریب حقوق صاحبان سهام)
• Earnings Multiplier (ضریب سود)

هر کدام توضیح می‌دهند تغییر یک متغیر چگونه تأثیر چندبرابری در اقتصاد ایجاد می‌کند.

مثال عددی ساده از اثر تکاثری

فرض کنید:

• دولت: ۲۰ میلیون دلار هزینه می‌کند
• ضریب تکاثری: ۳

افزایش نهایی تولید اقتصاد = ۶۰ میلیون دلار

این به دلیل گردش دوبارهٔ پول بین افراد، کسب‌وکارها و بانک‌هاست.