صندوق بین‌المللی پول International Monetary Fund

IMF در سال ۱۹۴۴، پس از رکود بزرگ اقتصادی جهان و در جریان کنفرانس برتون‌وودز تأسیس شد. نقش اصلی آن کمک به کشورها برای جلوگیری از بحران‌های مالی و کمک به آنها در زمان بروز مشکلات اقتصادی است.

این سازمان به کشورهای عضو:

• وام می‌دهد
• مشاوره اقتصادی ارائه می‌کند
• از برنامه‌های اصلاح اقتصادی حمایت می‌کند

هر کشور عضو باید مبلغی را به صندوق پرداخت کند. کشورهای بزرگ‌تر سهم بیشتری می‌پردازند و در نتیجه قدرت تصمیم‌گیری بیشتری دارند.

کشورهایی که از IMF وام می‌گیرند، باید شرایط و اصلاحات اقتصادی مشخصی را اجرا کنند؛ این شرایط اصطلاحاً «مشروطیت» یا Conditionality نام دارد.

Key Takeaways — نکات کلیدی

• IMF سازمانی است متشکل از کشورهای جهان که هدف اصلی آن پایش اقتصاد جهانی، تجارت بین‌المللی، اشتغال و کاهش فقر است.
• این نهاد ۱۹۱ عضو دارد که تقریباً همه کشورهای جهان محسوب می‌شوند.
• مأموریت اصلی صندوق، ارائه وام، مشاوره و حمایت مالی از کشورهایی است که دچار مشکلات اقتصادی شده‌اند.
• میزان مشارکت مالی کشورها در صندوق متناسب با اندازه و قدرت اقتصادی آنهاست؛ بنابراین کشورهای بزرگ سهم بیشتری می‌پردازند.
• کشورهایی که از صندوق وام می‌گیرند، باید تغییرات و اصلاحات اقتصادی را مطابق شرایط تعیین‌شده در قرارداد وام اجرا کنند.

توضیح مفهومی و روان

به زبان ساده، IMF «دکتر اورژانس اقتصاد کشورها» است. هر وقت کشوری با بحران مالی، کاهش ارزش پول، کمبود ذخایر ارزی یا بی‌ثباتی اقتصادی روبه‌رو شود، صندوق بین‌المللی پول وارد عمل می‌شود تا به آن کشور:

• پول قرض دهد
• برنامه اصلاح اقتصادی تدوین کند
• و کمک کند دوباره به ثبات برسد

اما در مقابل، کشور دریافت‌کننده باید قوانین و سیاست‌هایی را اجرا کند که معمولاً شامل:

• کاهش هزینه‌های دولتی
• اصلاح سیستم مالیاتی
• کنترل تورم
• افزایش شفافیت اقتصادی
  است.

مثال‌های کاربردی

• یونان پس از بحران بدهی ۲۰۱۰ برای جلوگیری از ورشکستگی اقتصادی از IMF وام گرفت.
• آرژانتین در بحران‌های ارزی متعدد از صندوق کمک گرفته و به اجرای سیاست‌های اصلاح اقتصادی مجبور شده است.
• کشورهای فقیر آفریقایی برای کاهش فقر و توسعه زیرساخت‌های مالی از برنامه‌های حمایتی IMF استفاده می‌کنند.