تولید ناخالص ملی Gross National Product

تولید ناخالص ملی یا GNP یکی از شاخص‌های مهم اقتصادی است که برای محاسبه‌ی آن مجموع موارد زیر در نظر گرفته می‌شود:

• هزینه‌های مصرف شخصی (Personal Consumption Expenditures)
• سرمایه‌گذاری داخلی خصوصی (Private Domestic Investment)
• هزینه‌های دولتی (Government Expenditure)
• خالص صادرات (Net Exports)؛ یعنی تفاوت بین صادرات و واردات کالا و خدمات
• درآمدهای کسب‌شده توسط ساکنان کشور از سرمایه‌گذاری‌های خارجی

سپس از این مجموع، درآمد کسب‌شده توسط افراد خارجی در داخل کشور کسر می‌شود.

تولید ناخالص ملی (Gross National Product - GNP) چیست؟

GNP با شاخص تولید ناخالص داخلی (GDP) مرتبط است، اما تفاوت مهمی دارد:

• GDP تمام تولیدات انجام‌شده در داخل مرزهای یک کشور را در نظر می‌گیرد، بدون توجه به مالکیت عوامل تولید.
• GNP از GDP شروع می‌کند، سپس درآمدهای سرمایه‌گذاری خارجی ساکنان کشور را اضافه کرده و درآمدهای افراد خارجی در داخل کشور را کم می‌کند.

نکات کلیدی

• GNP چه چیزی را اندازه‌گیری می‌کند؟
  خروجی اقتصادی ساکنان یک کشور، فارغ از اینکه فعالیت اقتصادی در کجا انجام شده باشد.

• درآمدهای خارجی چگونه لحاظ می‌شوند؟
  درآمدهای سرمایه‌گذاری خارجی ساکنان کشور در GNP محاسبه می‌شود، اما درآمد سرمایه‌گذاران خارجی در داخل کشور محاسبه نمی‌شود.
  این در تضاد با GDP است که بر اساس مکان تولید محاسبه می‌شود، نه ملیت.

• تفاوت GNP و GDP می‌تواند زیاد باشد.
  اختلاف بزرگ بین این دو شاخص نشان‌دهنده‌ی میزان بالای ادغام یک کشور در اقتصاد جهانی است.

مثال واقعی

فرض کنید یک کشور شرکت‌های زیادی دارد که در خارج سرمایه‌گذاری کرده‌اند و سود زیادی از این سرمایه‌گذاری‌ها به دست می‌آورند. در این حالت، GNP این کشور بیشتر از GDP خواهد بود.
برعکس، اگر شرکت‌های خارجی در داخل کشور فعالیت گسترده داشته باشند، GDP بیشتر از GNP خواهد بود.