ویس ماژور (Vis Major)
| Term | شرح |
|---|---|
| ویس ماژور (Vis Major) | ویس ماژور (Vis Major) یک اصطلاح لاتین به معنای «نیروی برتر» یا «قوه قاهره» است که به رویدادهای طبیعی و غیرقابل مهار اشاره دارد؛ حوادثی که خارج از کنترل انسان رخ میدهند و حتی با بالاترین سطح مهارت، دقت، احتیاط و برنامهریزی نیز نمیتوان از وقوع یا آثار آنها جلوگیری کرد. ویس ماژور (Vis Major) چیست؟در حقوق، بیمه و قراردادهای تجاری، ویس ماژور برای توصیف شرایطی به کار میرود که اجرای تعهدات قراردادی را غیرممکن یا بسیار دشوار میکند. در چنین شرایطی، طرفین قرارداد ممکن است موقتاً یا دائماً از مسئولیت اجرای برخی تعهدات معاف شوند. مفهوم ویس ماژور در حقوق و قراردادهازمانی که یک رویداد غیرقابل پیشبینی و خارج از کنترل طرفین رخ دهد، ممکن است اجرای قرارداد غیرممکن شود. در این موارد، بندهای مربوط به ویس ماژور یا فورس ماژور (Force Majeure) فعال میشوند. این بندها مشخص میکنند که اگر حادثهای خارج از اراده طرفین اتفاق بیفتد، عدم اجرای تعهدات قراردادی نقض قرارداد محسوب نشود. برای مثال اگر یک شرکت حملونقل متعهد به تحویل کالا باشد اما یک زلزله شدید تمام مسیرهای ارتباطی را مسدود کند، ممکن است شرکت طبق بند ویس ماژور از مسئولیت تأخیر در تحویل معاف شود. مترادفهای ویس ماژوراصطلاحات زیر معمولاً با ویس ماژور هممعنا در نظر گرفته میشوند:
البته در برخی نظامهای حقوقی، میان «Act of God» و «Force Majeure» تفاوتهای جزئی وجود دارد، اما در بسیاری از قراردادها این مفاهیم تقریباً به یک معنا استفاده میشوند. نمونههای ویس ماژورزلزلهزلزلههای شدید میتوانند ساختمانها، جادهها و زیرساختها را تخریب کرده و فعالیت کسبوکارها را مختل کنند. سیلسیلابهای گسترده ممکن است باعث آسیب به اموال، توقف تولید یا بسته شدن مسیرهای حملونقل شوند. طوفان و گردبادهاریکنها، توفانهای دریایی و گردبادها از رایجترین مصادیق ویس ماژور هستند. آتشفشانفعالیتهای آتشفشانی میتوانند فرودگاهها، شهرها و زنجیره تأمین کسبوکارها را مختل کنند. سونامیسونامی از جمله فجایع طبیعی است که اثرات اقتصادی و انسانی گستردهای ایجاد میکند. نقش ویس ماژور در قراردادهابسیاری از قراردادهای تجاری، ساختمانی، بیمهای و بینالمللی دارای بند ویس ماژور هستند. این بند معمولاً موارد زیر را مشخص میکند:
وجود این بند باعث کاهش اختلافات حقوقی در زمان وقوع حوادث غیرقابل پیشبینی میشود. ویس ماژور در صنعت بیمهپوشش بیمه برای حوادث ویس ماژور همیشه یکسان نیست. برخی بیمهنامهها بخشی از این خسارتها را پوشش میدهند، در حالی که برخی دیگر آنها را از شمول پوشش خارج میکنند. برای مثال:
به همین دلیل کارشناسان توصیه میکنند بیمهگذاران شرایط بیمهنامه خود را بهدقت بررسی کنند. پوششهای تکمیلی بیمه برای ویس ماژوربسیاری از شرکتهای بیمه پوششهای اضافی یا الحاقیههایی ارائه میکنند که خسارتهای ناشی از حوادث طبیعی را جبران میکنند. نمونههایی از این پوششها:
البته این پوششها معمولاً حق بیمه بالاتری دارند؛ زیرا ریسک وقوع خسارتهای گسترده را پوشش میدهند. تفاوت ویس ماژور و فورس ماژوردر استفاده روزمره این دو اصطلاح تقریباً مترادف هستند، اما در برخی متون حقوقی:
به همین دلیل دامنه فورس ماژور در برخی قراردادها گستردهتر از ویس ماژور است. مثالهای کاربردیمثال ۱: شرکت ساختمانییک شرکت پیمانکاری موظف است پروژهای را تا پایان سال تحویل دهد. وقوع زلزله شدید باعث تخریب بخشی از پروژه میشود. در این شرایط شرکت میتواند به بند ویس ماژور استناد کرده و درخواست تمدید زمان قرارداد را مطرح کند. مثال ۲: حملونقل بینالمللییک شرکت کشتیرانی به دلیل وقوع توفان دریایی قادر به ارسال محموله نیست. این تأخیر ممکن است مشمول بند ویس ماژور شود. مثال ۳: کارخانه تولیدیسیل گسترده باعث تعطیلی کارخانه و توقف تولید میشود. اگر قرارداد فروش دارای بند ویس ماژور باشد، تولیدکننده ممکن است از جریمه تأخیر معاف گردد. جمعبندیویس ماژور (Vis Major) یا قوه قاهره به رویدادهای طبیعی و اجتنابناپذیری گفته میشود که خارج از کنترل انسان هستند و میتوانند اجرای تعهدات قراردادی یا فعالیتهای اقتصادی را مختل کنند. زلزله، سیل، گردباد، طوفان و سونامی از مهمترین نمونههای آن هستند. این مفهوم نقش مهمی در قراردادها و بیمهها دارد و میتواند مسئولیت طرفین را در شرایط اضطراری کاهش دهد.
کلیک ها - 4
Synonyms:
ویس ماژور,Vis Major |