یوزانس (Usance)

مدت یوزانس بسته به قوانین، عرف تجاری کشورها و توافق طرفین متفاوت است و معمولاً از چند هفته تا چند ماه متغیر است.

یوزانس چگونه کار می‌کند؟

در معاملات بین‌المللی، فروشنده ممکن است به خریدار اعتبار بدهد و به جای دریافت فوری وجه، مهلتی برای پرداخت در نظر بگیرد.

روند کلی:

1. فروشنده کالا را ارسال می‌کند.
2. اسناد تجاری یا برات صادر می‌شود.
3. خریدار کالا را تحویل می‌گیرد.
4. پرداخت در تاریخ سررسید انجام می‌شود.

در این مدت، خریدار فرصت دارد کالا را بفروشد یا از آن در فعالیت اقتصادی خود استفاده کند و سپس مبلغ معامله را پرداخت نماید.

مثال عملی از Usance

فرض کنید یک شرکت ایرانی از یک تولیدکننده خارجی ماشین‌آلاتی به ارزش 100 هزار دلار خریداری می‌کند.

شرایط قرارداد:

• یوزانس 90 روزه
• تحویل کالا بلافاصله

در این حالت:

• خریدار ماشین‌آلات را دریافت می‌کند.
• 90 روز فرصت دارد هزینه را پرداخت کند.
• فروشنده تا پایان دوره منتظر دریافت وجه می‌ماند.

این مدل باعث بهبود نقدینگی خریدار می‌شود.

یوزانس در اعتبارات اسنادی (Usance Letter of Credit)

یکی از رایج‌ترین کاربردهای یوزانس در اعتبار اسنادی مدت‌دار (Usance LC) است.

در این نوع اعتبار:

• بانک پرداخت را تضمین می‌کند.
• خریدار بلافاصله پول پرداخت نمی‌کند.
• وجه در سررسید توافق‌شده پرداخت می‌شود.

مثال

اگر اعتبار اسنادی دارای یوزانس 180 روزه باشد:

• فروشنده اسناد را ارائه می‌دهد.
• بانک اسناد را تأیید می‌کند.
• خریدار شش ماه بعد مبلغ معامله را پرداخت می‌کند.

یوزانس به عنوان نوعی اعتبار تجاری

یوزانس در عمل نوعی Trade Credit یا اعتبار تجاری محسوب می‌شود.

مزایای آن برای خریدار:

✅ حفظ نقدینگی

✅ تأمین مالی کوتاه‌مدت

✅ امکان فروش کالا قبل از پرداخت

✅ کاهش نیاز به وام بانکی

ارتباط یوزانس با بهره و هزینه مالی

در بسیاری از معاملات یوزانس، فروشنده یا بانک بابت مهلت پرداخت، هزینه مالی یا سود دریافت می‌کنند.

بنابراین واژه Usance گاهی به:

• بهره اعتبار تجاری
• هزینه تأمین مالی کوتاه‌مدت

نیز اشاره دارد.

مثال

اگر قیمت نقدی کالا 50 هزار دلار باشد و فروشنده برای یوزانس 6 ماهه مبلغ 52 هزار دلار دریافت کند، اختلاف 2 هزار دلاری عملاً هزینه اعتبار یا سود یوزانس محسوب می‌شود.

نقش یوزانس در تجارت بین‌المللی

یوزانس به توسعه تجارت جهانی کمک می‌کند زیرا:

✅ خریداران راحت‌تر کالا وارد می‌کنند.

✅ فروشندگان مشتریان بیشتری جذب می‌کنند.

✅ جریان نقدی شرکت‌ها بهبود پیدا می‌کند.

✅ ریسک کمبود سرمایه در گردش کاهش می‌یابد.

تفاوت Usance و Sight Payment

پرداخت دیداری (Sight Payment)

• پرداخت فوری انجام می‌شود.
• فروشنده بلافاصله وجه را دریافت می‌کند.
• اعتبار زمانی وجود ندارد.

پرداخت یوزانس (Usance Payment)

• پرداخت در آینده انجام می‌شود.
• خریدار مهلت پرداخت دارد.
• اعتبار تجاری ایجاد می‌شود.

مثال

Sight LC: پرداخت در زمان ارائه اسناد

Usance LC: پرداخت 60، 90 یا 180 روز پس از ارائه اسناد

مزایای Usance

✅ بهبود مدیریت نقدینگی خریدار

✅ افزایش حجم تجارت بین‌المللی

✅ تسهیل واردات کالا

✅ کاهش فشار مالی کوتاه‌مدت

✅ ایجاد فرصت تأمین مالی بدون پرداخت فوری

معایب و ریسک‌های Usance

⚠️ افزایش هزینه مالی معامله

⚠️ ریسک عدم پرداخت خریدار

⚠️ احتمال تغییر نرخ ارز تا زمان سررسید

⚠️ پیچیدگی‌های حقوقی در معاملات بین‌المللی

⚠️ وابستگی به اعتبار بانک یا خریدار

کاربرد دوم واژه Usance

در برخی متون اقتصادی، Usance به استفاده از کالاها برای ایجاد ارزش اقتصادی نیز اشاره دارد.

برای مثال:

• استفاده از مواد اولیه در کارخانه
• تبدیل مواد خام به محصول نهایی
• بهره‌برداری اقتصادی از دارایی‌ها

با این حال، در بازرگانی بین‌المللی، رایج‌ترین مفهوم Usance همان مهلت پرداخت اعتباری در معاملات تجاری است.

جمع‌بندی

یوزانس (Usance) به دوره زمانی میان صدور اسناد تجاری و پرداخت نهایی آن‌ها گفته می‌شود و یکی از ابزارهای مهم تأمین مالی در تجارت بین‌المللی است. این سازوکار به خریداران اجازه می‌دهد کالا را دریافت کرده و مبلغ آن را در آینده پرداخت کنند. یوزانس معمولاً در اعتبارات اسنادی مدت‌دار، برات‌های بین‌المللی و خریدهای اعتباری استفاده می‌شود و نقش مهمی در تسهیل تجارت جهانی، بهبود نقدینگی شرکت‌ها و توسعه مبادلات بین‌المللی دارد.