اعلام علاقه‌مندی Indication of Interest

به‌عبارت ساده:

IOI فقط «ابراز علاقه» است، نه تعهد قطعی به خرید.

IOI معمولاً شامل چه اطلاعاتی است؟

یک IOI استاندارد معمولاً این موارد را در بر می‌گیرد:

• نام اوراق بهادار یا شرکت
• نوع معامله (خرید/فروش احتمالی)
• تعداد سهامی که سرمایه‌گذار ممکن است بخواهد
• بعضاً دامنه قیمتی یا شرایط کلی (به‌صورت غیرمتعهد)

پس از ثبت IOI، کارگزار سرمایه‌گذار موظف است پیش‌نویس امیدنامه (Preliminary Prospectus) را در اختیار او قرار دهد.

IOI در عرضه‌های اولیه (IPO)

IOI در آستانه عرضه اولیه سهام (IPO) بسیار رایج است و به بازار کمک می‌کند:

• میزان تقاضای بالقوه را بسنجند
• علاقه سرمایه‌گذاران نهادی را ارزیابی کنند
• تصویر اولیه‌ای از جذابیت شرکت ارائه دهند

📌 نکته مهم:
ثبت IOI هیچ تضمینی برای دریافت سهم در IPOهای پرتقاضا ایجاد نمی‌کند. تخصیص معمولاً بر اساس اولویت زمانی، اندازه سفارش و صلاحدید متعهد پذیره‌نویسی انجام می‌شود.

مثال ۱: IOI پیش از IPO

فرض کنید شرکت X قصد IPO دارد.
یک صندوق سرمایه‌گذاری IOI ثبت می‌کند مبنی بر علاقه به:

• خرید 200,000 سهم
• بدون تعهد قطعی و وابسته به تأییدیه‌ها

✅ این اقدام نشان‌دهنده علاقه است، اما قرارداد یا خرید نهایی محسوب نمی‌شود.

IOI در ادغام و تملک (M&A) چیست؟

در حوزه ادغام و تملک (Mergers & Acquisitions)، IOI معنای متفاوت‌تری دارد:

• به‌صورت یک نامه رسمی ارائه می‌شود
• معمولاً شامل برآورد ارزش شرکت هدف
• اعلام شرایط کلی معامله (ساختار پرداخت، زمان‌بندی، شروط کلیدی)

این IOI نیز غیرالزام‌آور است، اما جدی‌تر از IOIهای بازار سرمایه تلقی می‌شود.

تفاوت IOI با نامه قصد (LOI)

در فرآیند معاملات، تفکیک این دو مهم است:

• IOI (Indication of Interest):

  • غیرالزام‌آور
  • اولیه و اکتشافی
  • پیش از مذاکره عمیق

• LOI (Letter of Intent):

  • جزئیات دقیق معامله را مشخص می‌کند
  • پس از مذاکرات اولیه صادر می‌شود
  • هرچند ممکن است بخش‌هایی غیرالزام‌آور باشد، اما بسیار رسمی‌تر است

آیا IOI تعهد قانونی ایجاد می‌کند؟

خیر ❌
ماهیت IOI به‌گونه‌ای است که:

• تعهد قانونی الزام‌آور ایجاد نمی‌کند
• امکان تغییر یا انصراف وجود دارد
• صرفاً نشانه‌ای از علاقه و نیت اولیه است

به همین دلیل، IOI ابزار اطلاعاتی و سیگنالی محسوب می‌شود، نه قراردادی.

مزایا و محدودیت‌های IOI

مزایا:

• سنجش تقاضا بدون تعهد
• کمک به قیمت‌گذاری اولیه
• تسهیل ارتباط سرمایه‌گذار و ناشر

محدودیت‌ها:

• عدم تضمین تخصیص
• قابلیت تغییر یا لغو
• اتکاپذیری پایین برای برنامه‌ریزی قطعی

نکات کلیدی (Key Takeaways)

• IOI ابراز علاقه‌ای غیرالزام‌آور برای خرید اوراق بهادار است.
• پیش از IPOها برای سنجش تقاضا کاربرد دارد.
• در M&A به‌صورت نامه رسمی با برآورد ارزش ارائه می‌شود.
• ثبت IOI تضمین خرید یا تخصیص ایجاد نمی‌کند.
• LOI مرحله‌ای رسمی‌تر و پس از IOI است.