مشتقه قابل معامله در بورس Exchange-Traded Derivative

مشتقه قابل معامله در بورس، یک قرارداد مالی است که در یک بورس تحت نظارت فهرست و معامله می‌شود. به عبارت ساده، اینها مشتقاتی هستند که در یک محیط تحت نظارت معامله می‌شوند.

مشتق قابل معامله در بورس چیست؟

مشتقات قابل معامله در بورس به دلیل مزایایی که نسبت به مشتقات خارج از بورس (OTC) دارند، به طور فزاینده‌ای محبوب شده‌اند. این مزایا شامل استانداردسازی، نقدینگی و حذف ریسک عدم پرداخت است.

یک مشتقه قابل معامله در بورس (Exchange-Traded Derivative) نوعی ابزار مالی است که در بورس‌های رسمی مانند بورس کالای شیکاگو (CME)، بورس اوراق بهادار نیویورک (NYSE)، یا بورس کالای ایران معامله می‌شود. این ابزارها شامل قراردادهایی هستند که ارزش آن‌ها از دارایی‌های پایه مانند سهام، کالاها، شاخص‌ها یا ارزها مشتق می‌شود.

مثال واقعی: قرارداد آتی (Futures Contract)

فرض کنید شما در بورس کالای شیکاگو (CME) یک قرارداد آتی برای نفت خام معامله می‌کنید:

• دارایی پایه: نفت خام (WTI)
• اندازه قرارداد: 1,000 بشکه نفت
• قیمت توافقی: 75 دلار به ازای هر بشکه
• تاریخ سررسید: 1 ماه آینده

اگر قیمت نفت در بازار افزایش یابد (مثلاً به 80 دلار برسد)، خریدار قرارداد سود می‌برد، چون می‌تواند نفت را با قیمت پایین‌تر (75 دلار) بخرد. اگر قیمت کاهش یابد، فروشنده سود می‌برد.

سایر مثال‌ها از مشتقات قابل معامله در بورس:

1. اختیار معامله (Options):

   • مثلاً اختیار خرید (Call Option) سهام شرکت اپل با قیمت اعمال 150 دلار که در بورس CBOE معامله می‌شود.

2. قرارداد آتی شاخص (Index Futures):

   • مانند قرارداد آتی شاخص S&P 500 که در بورس CME معامله می‌شود.

3. قرارداد آتی ارز (Currency Futures):

   • مثلاً قرارداد آتی دلار/یورو که در بورس ICE معامله می‌شود.

4. قرارداد آتی کالا (Commodity Futures):

   • مانند قرارداد آتی طلا، نقره، گندم یا مس.

نکات کلیدی

• معاملات آتی و اختیار معامله دو مورد از محبوب‌ترین مشتقات قابل معامله در بورس هستند. مشتقات قابل معامله در بورس را می‌توان برای پوشش ریسک و سفته‌بازی روی طیف وسیعی از دارایی‌های مالی، از جمله کالاها، سهام، ارزها و حتی نرخ‌های بهره، استفاده کرد.
• مشتقه قابل معامله در بورس، اوراق بهاداری با یک قرارداد مالی استاندارد است که در یک بورس تحت نظارت معامله می‌شود.
• مشتقات قابل معامله در بورس از طریق یک اتاق پایاپای تسویه می‌شوند و تضمین شده‌اند.
• اتاق‌های پایاپای شامل شرکت پایاپای اختیار معامله (OCC) و کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) هستند.
• تسویه معاملات از طریق اتاق‌های پایاپای تحت نظارت، ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش می‌دهد.