اثرات جانبی تولید Production Externalities

اثر جانبی تولید به یک عارضه جانبی ناشی از یک عملیات صنعتی اشاره دارد، مانند یک کارخانه کاغذ که زباله‌هایی تولید می‌کند که به رودخانه ریخته می‌شوند. اثرات جانبی تولید معمولاً ناخواسته هستند و تأثیرات آنها معمولاً به کسی مربوط نیست و کسی از آنها درخواستی ندارد. آنها می‌توانند عوارض جانبی اقتصادی، اجتماعی یا زیست‌محیطی داشته باشند.

اثرات جانبی تولید چیست؟

اثرات جانبی تولید را می‌توان بر اساس تفاوت بین هزینه واقعی تولید کالا و هزینه واقعی این تولید برای جامعه به طور کلی اندازه‌گیری کرد. تأثیر اثرات جانبی تولید می‌تواند مثبت یا منفی یا ترکیبی از هر دو باشد.

اثرات جانبی تولید (Production Externalities) زمانی رخ می‌دهند که فعالیت‌های تولیدی یک بنگاه اقتصادی، بدون جبران هزینه یا دریافت پاداش، بر دیگران تأثیر بگذارد. این اثرات می‌توانند منفی یا مثبت باشند.

در ادامه چند مثال مشخص برای هر نوع آورده‌ام:

اثرات جانبی منفی تولید (Negative Production Externalities):

1. آلودگی صنعتی:
   کارخانه‌ای که در فرآیند تولید خود مواد شیمیایی یا دود سمی به هوا یا آب وارد می‌کند، باعث آسیب به سلامت عمومی و محیط زیست می‌شود، بدون اینکه هزینه‌ای بابت آن بپردازد.

2. سر و صدای زیاد از کارگاه‌ها یا فرودگاه‌ها:
   فعالیت‌های تولیدی یا حمل‌ونقل که صدای زیادی تولید می‌کنند، ممکن است آرامش و کیفیت زندگی ساکنان اطراف را کاهش دهند.

3. استفاده بیش از حد از منابع طبیعی:
   مثلاً قطع بی‌رویه درختان توسط شرکت‌های چوب‌بری که باعث فرسایش خاک و کاهش تنوع زیستی می‌شود.

اثرات جانبی مثبت تولید (Positive Production Externalities):

1. تحقیق و توسعه (R&D):
   شرکتی که در زمینه فناوری یا دارو تحقیق می‌کند، ممکن است نتایج آن به‌صورت غیرمستقیم به نفع سایر شرکت‌ها یا جامعه باشد، حتی اگر آن‌ها هزینه‌ای پرداخت نکرده باشند.

2. توسعه زیرساخت‌ها توسط شرکت‌ها:
   مثلاً یک شرکت معدنی که برای دسترسی به معدن جاده‌ای می‌سازد، و این جاده بعداً توسط مردم محلی نیز استفاده می‌شود.

3. آموزش نیروی کار:
   شرکتی که کارگران خود را آموزش می‌دهد، ممکن است آن‌ها بعداً در شرکت‌های دیگر نیز مفید واقع شوند، بدون اینکه آن شرکت‌ها هزینه آموزش را پرداخت کرده باشند.

نکات کلیدی

• اثر جانبی تولید به یک عارضه جانبی ناشی از یک عملیات صنعتی اشاره دارد، مانند نشت مواد شیمیایی به طور نامناسب ذخیره شده توسط یک شرکت شیمیایی به سفره آب زیرزمینی.
• اثرات جانبی تولید را می‌توان بر اساس تفاوت بین هزینه واقعی تولید کالا و هزینه واقعی برای جامعه به طور کلی اندازه‌گیری کرد.
• تأثیر اثرات جانبی تولید می‌تواند مثبت یا منفی یا ترکیبی از هر دو باشد.
• اثر جانبی مثبت تولید، تأثیر مثبتی است که یک فعالیت بر یک شخص ثالث غیرمرتبط تحمیل می‌کند. یک اثر خارجی منفی، اثر منفی است که یک فعالیت بر همان فعالیت تحمیل می‌کند.