یقه بدون هزینه (Zero Cost Collar)

این استراتژی معمولاً توسط سرمایه‌گذارانی استفاده می‌شود که از رشد قابل توجه یک سهم سود برده‌اند و اکنون می‌خواهند از سودهای به‌دست‌آمده محافظت کنند، بدون اینکه هزینه زیادی برای پوشش ریسک (Hedging) بپردازند.

در یک Zero Cost Collar، سرمایه‌گذار همزمان:

• یک اختیار فروش (Put Option) خارج از پول (OTM) خریداری می‌کند.
• یک اختیار خرید (Call Option) خارج از پول (OTM) می‌فروشد.

درآمد حاصل از فروش اختیار خرید، تمام یا بخش عمده هزینه خرید اختیار فروش را جبران می‌کند. به همین دلیل این استراتژی «بدون هزینه» یا Zero Cost نامیده می‌شود.

اختیار معامله خارج از پول (OTM) چیست؟

منظور از Out of the Money (OTM) این است که قیمت اعمال اختیار معامله در شرایط فعلی بازار ارزش ذاتی ندارد.

برای مثال:

• قیمت فعلی سهم: 100 دلار
• اختیار فروش با قیمت اعمال 90 دلار
• اختیار خرید با قیمت اعمال 115 دلار

هر دو قرارداد خارج از پول محسوب می‌شوند زیرا هنوز فعال شدن آن‌ها سود مستقیمی ایجاد نمی‌کند.

استراتژی Zero Cost Collar چگونه کار می‌کند؟

فرض کنید سرمایه‌گذاری سهام یک شرکت را در اختیار دارد و قیمت سهم طی ماه‌های اخیر رشد زیادی کرده است.

وضعیت فعلی:

• تعداد سهام: 1,000 سهم
• قیمت فعلی هر سهم: 100 دلار

سرمایه‌گذار نگران است که بازار وارد دوره‌ای پرنوسان شود و بخشی از سود خود را از دست بدهد.

برای محافظت از سرمایه:

• اختیار فروش 90 دلاری خریداری می‌کند.
• اختیار خرید 115 دلاری می‌فروشد.

نتیجه:

• اگر قیمت سهم سقوط کند، اختیار فروش از زیان بیشتر جلوگیری می‌کند.
• اگر قیمت سهم رشد زیادی داشته باشد، سود سرمایه‌گذار در حوالی 115 دلار محدود می‌شود.
• هزینه خرید اختیار فروش از محل فروش اختیار خرید تأمین می‌شود.

مثال عملی از Zero Cost Collar

فرض کنید:

• قیمت فعلی سهم: 100 دلار
• هزینه خرید Put برابر 3 دلار برای هر سهم
• درآمد فروش Call برابر 3 دلار برای هر سهم

نتیجه:

هزینه خرید Put = 3 دلار

درآمد فروش Call = 3 دلار

خالص هزینه = صفر

در این حالت سرمایه‌گذار پوشش ریسک دریافت کرده اما هزینه خالصی پرداخت نکرده است.

اگر قیمت سهم کاهش یابد چه اتفاقی می‌افتد؟

فرض کنید قیمت سهم از 100 دلار به 75 دلار سقوط کند.

در این شرایط:

• اختیار فروش فعال می‌شود.
• سرمایه‌گذار می‌تواند سهم را با قیمت تعیین‌شده در قرارداد Put بفروشد.
• زیان شدید محدود می‌شود.

به همین دلیل Put نقش بیمه سرمایه را ایفا می‌کند.

اگر قیمت سهم افزایش یابد چه اتفاقی می‌افتد؟

فرض کنید قیمت سهم از 100 دلار به 140 دلار برسد.

در این حالت:

• اختیار خرید فروخته‌شده فعال می‌شود.
• خریدار Call می‌تواند سهام را با قیمت توافقی خریداری کند.
• سرمایه‌گذار از رشد بالاتر از قیمت اعمال Call بهره‌مند نمی‌شود.

بنابراین سود او سقف مشخصی خواهد داشت.

چرا سرمایه‌گذاران از Zero Cost Collar استفاده می‌کنند؟

این استراتژی به خصوص برای افرادی مناسب است که:

• سود قابل توجهی از یک سهم کسب کرده‌اند.
• قصد فروش فوری سهم را ندارند.
• نگران اصلاح یا سقوط بازار هستند.
• می‌خواهند هزینه پوشش ریسک را کاهش دهند.

به همین دلیل صندوق‌ها، مدیران دارایی و سرمایه‌گذاران بزرگ به دفعات از این روش استفاده می‌کنند.

مزایای Zero Cost Collar

محافظت در برابر افت شدید قیمت

اختیار فروش مانع از زیان‌های بزرگ ناشی از سقوط بازار می‌شود.

کاهش هزینه پوشش ریسک

فروش اختیار خرید، هزینه خرید اختیار فروش را جبران می‌کند.

حفظ مالکیت دارایی

سرمایه‌گذار بدون فروش سهام می‌تواند از سرمایه خود محافظت کند.

مناسب برای بازارهای پرنوسان

در شرایط نامطمئن اقتصادی این استراتژی می‌تواند آرامش بیشتری برای سرمایه‌گذار فراهم کند.

قفل کردن بخشی از سود

سرمایه‌گذار می‌تواند سودهای ایجادشده را تا حد زیادی حفظ کند.

معایب Zero Cost Collar

محدود شدن سود

مهم‌ترین نقطه ضعف این استراتژی سقف‌دار شدن بازدهی است.

اگر سهم رشد قابل توجهی داشته باشد، سرمایه‌گذار نمی‌تواند از تمام این رشد بهره‌مند شود.

هزینه‌های معاملاتی

اگرچه نام آن «بدون هزینه» است، اما ممکن است موارد زیر وجود داشته باشد:

• کارمزد معاملات
• اختلاف قیمت خرید و فروش
• هزینه تسویه

امکان عدم تطابق کامل هزینه‌ها

گاهی حق بیمه (Premium) اختیار خرید و اختیار فروش دقیقاً برابر نیست.

در چنین شرایطی ممکن است سرمایه‌گذار مبلغ اندکی پرداخت کند یا مبلغ کمی دریافت نماید.

پیچیدگی بیشتر نسبت به نگهداری ساده سهام

مدیریت قراردادهای اختیار معامله به دانش و نظارت بیشتری نیاز دارد.

تفاوت Zero Cost Collar با خرید ساده اختیار فروش

خرید Put به تنهایی

• محافظت کامل‌تر در برابر افت قیمت
• هزینه بالاتر
• سود نامحدود حفظ می‌شود

Zero Cost Collar

• هزینه کمتر
• سود محدود می‌شود
• پوشش ریسک مقرون‌به‌صرفه‌تر است

چه کسانی از Zero Cost Collar استفاده می‌کنند؟

این استراتژی بیشتر توسط گروه‌های زیر استفاده می‌شود:

• سرمایه‌گذاران حرفه‌ای
• مدیران سبد سرمایه‌گذاری
• صندوق‌های سرمایه‌گذاری
• سهامداران عمده شرکت‌ها
• مدیرانی که سهام تشویقی دریافت کرده‌اند

جمع‌بندی

Zero Cost Collar یک استراتژی پوشش ریسک مبتنی بر اختیار معامله است که از طریق خرید اختیار فروش (Put) و فروش اختیار خرید (Call) به صورت همزمان، از سرمایه در برابر افت شدید قیمت محافظت می‌کند. این روش اگرچه سود بالقوه را محدود می‌کند، اما هزینه پوشش ریسک را به شدت کاهش می‌دهد و برای سرمایه‌گذارانی که می‌خواهند از سودهای قبلی خود محافظت کنند، به ویژه در بازارهای پرنوسان، گزینه‌ای محبوب محسوب می‌شود.