شرکت سهامی عام غیربورسی (Unquoted Public Company)

برخلاف شرکت‌های بورسی که سهام آن‌ها در بازارهایی مانند بورس یا فرابورس خریدوفروش می‌شود، سهام شرکت‌های غیربورسی معمولاً از طریق معاملات خصوصی (Private Transactions) یا بازارهای OTC (Over-The-Counter) میان خریداران و فروشندگان جابه‌جا می‌شود.

شرکت سهامی عام غیربورسی چگونه فعالیت می‌کند؟

این شرکت‌ها از نظر حقوقی «سهامی عام» محسوب می‌شوند زیرا سهامداران متعددی دارند و سهام آن‌ها قابل انتقال است، اما به دلایل مختلف در بورس فهرست نشده‌اند یا از بورس خارج شده‌اند.

در نتیجه:

• سهام شرکت در تابلوی بورس معامله نمی‌شود.
• قیمت لحظه‌ای برای سهام وجود ندارد.
• خرید و فروش سهام دشوارتر است.
• اطلاعات مالی کمتری در اختیار عموم قرار می‌گیرد.

مثال ساده

فرض کنید شرکت «الف» چند سال قبل در بورس حضور داشته است، اما به دلیل هزینه‌های بالا یا عدم رعایت شرایط پذیرش از بورس خارج شده است.

این شرکت همچنان سهامداران عمومی دارد و سهام آن بین افراد خریدوفروش می‌شود، اما دیگر در بازار بورس معامله نمی‌شود.

در این شرایط، شرکت یک شرکت سهامی عام غیربورسی محسوب می‌شود.

چرا برخی شرکت‌ها وارد بورس نمی‌شوند؟

کاهش هزینه‌های پذیرش و گزارش‌دهی

حضور در بورس هزینه‌های متعددی دارد، از جمله:

• حسابرسی‌های اجباری
• گزارش‌های دوره‌ای
• الزامات افشای اطلاعات
• هزینه‌های نظارتی

برخی شرکت‌ها ترجیح می‌دهند این هزینه‌ها را نپردازند.

انعطاف‌پذیری بیشتر مدیریتی

مدیران شرکت‌های غیربورسی معمولاً تحت فشار کمتری برای گزارش عملکرد فصلی قرار دارند و آزادی عمل بیشتری در تصمیم‌گیری‌های بلندمدت دارند.

تعداد محدود سهامداران

برخی شرکت‌ها نیازی به جذب گسترده سرمایه عمومی ندارند و با تعداد محدودی سهامدار فعالیت می‌کنند.

عدم احراز شرایط پذیرش در بورس

گاهی شرکت به دلیل:

• سودآوری ناکافی
• سرمایه کم
• مشکلات مالی
• عدم رعایت استانداردهای پذیرش

نمی‌تواند وارد بورس شود.

مزایای شرکت‌های سهامی عام غیربورسی

الزامات قانونی کمتر

این شرکت‌ها معمولاً نسبت به شرکت‌های بورسی مقررات سبک‌تری دارند.

هزینه‌های پایین‌تر

هزینه‌های افشا، حسابرسی و رعایت الزامات نظارتی کمتر است.

تصمیم‌گیری سریع‌تر

مدیریت بدون فشار بازار و نوسانات روزانه سهام می‌تواند بر توسعه بلندمدت تمرکز کند.

کنترل بیشتر سهامداران اصلی

سهامداران عمده کنترل بیشتری بر روند اداره شرکت دارند.

معایب شرکت‌های سهامی عام غیربورسی

نقدشوندگی پایین سهام

بزرگ‌ترین مشکل این شرکت‌ها دشواری خرید و فروش سهام است.

ممکن است پیدا کردن خریدار یا فروشنده زمان زیادی طول بکشد.

شفافیت کمتر

اطلاعات مالی کمتری نسبت به شرکت‌های بورسی منتشر می‌شود.

دسترسی سخت‌تر به سرمایه

سرمایه‌گذاران معمولاً تمایل بیشتری به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های بورسی دارند.

ریسک بیشتر برای سرمایه‌گذاران

به دلیل محدود بودن اطلاعات عمومی، ارزیابی وضعیت واقعی شرکت دشوارتر است.

ارزش‌گذاری سهام شرکت‌های غیربورسی چگونه انجام می‌شود؟

از آنجا که قیمت روزانه بازار وجود ندارد، ارزش سهام معمولاً با روش‌های مالی تعیین می‌شود.

روش جریان نقدی تنزیل‌شده (DCF)

ارزش شرکت بر اساس جریان‌های نقدی آینده محاسبه می‌شود.

مقایسه با شرکت‌های مشابه

تحلیلگران عملکرد شرکت را با شرکت‌های بورسی مشابه مقایسه می‌کنند.

بررسی معاملات اخیر

اگر اخیراً سهام شرکت معامله شده باشد، آن قیمت به عنوان مبنای ارزش‌گذاری استفاده می‌شود.

تفاوت شرکت سهامی عام غیربورسی و شرکت بورسی

شرکت بورسی

• سهام در بورس معامله می‌شود.
• قیمت لحظه‌ای دارد.
• شفافیت مالی بالا است.
• نقدشوندگی بیشتر دارد.
• تحت نظارت شدیدتر فعالیت می‌کند.

شرکت سهامی عام غیربورسی

• سهام در بورس معامله نمی‌شود.
• قیمت مشخص روزانه ندارد.
• اطلاعات عمومی محدودتر است.
• نقدشوندگی پایین‌تری دارد.
• الزامات نظارتی کمتری دارد.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری در شرکت‌های غیربورسی

سرمایه‌گذاران قبل از خرید سهام این شرکت‌ها باید به موارد زیر توجه کنند:

✅ دشواری فروش سهام

✅ عدم دسترسی به اطلاعات جامع مالی

✅ نبود قیمت‌گذاری شفاف بازار

✅ احتمال نوسان شدید ارزش سهام

✅ ریسک بالاتر نسبت به بسیاری از شرکت‌های بورسی

جمع‌بندی

شرکت سهامی عام غیربورسی (Unquoted Public Company) شرکتی است که سهام آن به صورت عمومی منتشر شده اما در بورس اوراق بهادار معامله نمی‌شود. این شرکت‌ها از انعطاف‌پذیری بیشتر و الزامات نظارتی کمتری برخوردارند، اما در مقابل با چالش‌هایی مانند نقدشوندگی پایین، شفافیت کمتر و دشواری ارزش‌گذاری سهام مواجه هستند. به همین دلیل سرمایه‌گذاری در این شرکت‌ها نیازمند بررسی دقیق‌تر وضعیت مالی و ریسک‌های احتمالی است.