کران صفر (Zero-Bound)
| Term | شرح |
|---|---|
| کران صفر (Zero-Bound) | کران صفر (Zero-Bound) یا محدودیت نرخ بهره صفر مفهومی در سیاست پولی است که به وضعیتی اشاره دارد که بانک مرکزی برای تحریک اقتصاد، نرخ‌های بهره کوتاه‌مدت را تا نزدیکی صفر درصد کاهش می‌دهد. این سیاست معمولاً زمانی به کار گرفته می‌شود که اقتصاد با رکود، کاهش رشد اقتصادی یا افت تقاضا مواجه باشد و ابزارهای معمول سیاست پولی دیگر تأثیر چندانی نداشته باشند. کران صفر (Zero-Bound) چیست؟هدف اصلی Zero-Bound این است که وام‌گیری برای خانوارها، کسب‌وکارها و سرمایه‌گذاران ارزان‌تر شود تا مصرف، سرمایه‌گذاری و فعالیت‌های اقتصادی افزایش یابد. چرا بانک‌های مرکزی نرخ بهره را کاهش می‌دهند؟بانک‌های مرکزی از نرخ بهره به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت اقتصاد استفاده می‌کنند. به طور کلی:
هنگامی که نرخ بهره کاهش پیدا می‌کند:
اما زمانی که نرخ بهره به صفر نزدیک می‌شود، بانک مرکزی عملاً به مرز توانایی خود در استفاده از ابزارهای سنتی می‌رسد که به آن Zero Lower Bound نیز گفته می‌شود. Zero-Bound چگونه کار می‌کند؟فرض کنید نرخ بهره یک کشور ۵ درصد باشد. بانک مرکزی برای مقابله با رکود:
در این شرایط هزینه استقراض بسیار پایین می‌آید و بانک مرکزی امیدوار است افراد و شرکت‌ها پول بیشتری خرج یا سرمایه‌گذاری کنند. اما اگر اقتصاد همچنان رشد نکند، بانک مرکزی با مشکل جدیدی روبه‌رو می‌شود؛ زیرا دیگر امکان کاهش قابل توجه نرخ بهره وجود ندارد. چرا به آن «کران صفر» گفته می‌شود؟در گذشته اقتصاددانان معتقد بودند نرخ بهره اسمی نمی‌تواند از صفر کمتر شود. دلیل این موضوع ساده بود: اگر بانک‌ها بابت سپرده‌ها نرخ بهره منفی دریافت کنند، مردم ممکن است پول نقد خود را از بانک خارج کرده و نگهداری کنند. به همین دلیل صفر درصد به عنوان یک مرز طبیعی برای نرخ‌های بهره در نظر گرفته می‌شد و اصطلاح Zero-Bound شکل گرفت. اقدامات بانک مرکزی پس از رسیدن به کران صفرزمانی که نرخ بهره به صفر می‌رسد اما اقتصاد همچنان ضعیف است، بانک مرکزی مجبور می‌شود از ابزارهای غیرمتعارف استفاده کند. مهم‌ترین این ابزارها عبارت‌اند از:
این سیاست‌ها با هدف افزایش نقدینگی و تشویق وام‌دهی طراحی می‌شوند. نمونه واقعی از کران صفرپس از بحران مالی جهانی ۲۰۰۸، بسیاری از بانک‌های مرکزی بزرگ جهان با رکود شدید اقتصادی مواجه شدند. برای مقابله با بحران:
در برخی کشورها حتی نرخ‌های بهره برای مدتی وارد محدوده منفی شدند. نرخ بهره منفی و عبور از Zero-Boundاقتصاددانان مدت‌ها تصور می‌کردند عبور از کران صفر امکان‌پذیر نیست، اما در دهه ۲۰۱۰ برخی بانک‌های مرکزی این مرز را شکستند. در نظام نرخ بهره منفی:
با این حال این سیاست همچنان محل بحث میان اقتصاددانان است و موافقان و مخالفان زیادی دارد. مزایای سیاست Zero-Boundحمایت از اقتصاد در دوران رکودکاهش نرخ بهره می‌تواند تقاضا را افزایش دهد و از عمیق‌تر شدن رکود جلوگیری کند. کاهش هزینه وامخانوارها و شرکت‌ها با نرخ پایین‌تری تأمین مالی می‌شوند. افزایش سرمایهگذاریهزینه کمتر سرمایه باعث رشد پروژه‌های اقتصادی می‌شود. تقویت اشتغالرشد تولید و سرمایه‌گذاری می‌تواند به ایجاد فرصت‌های شغلی بیشتر منجر شود. معایب و محدودیت‌های Zero-Boundکاهش اثربخشی سیاست پولیوقتی نرخ بهره به صفر می‌رسد، بانک مرکزی فضای کمی برای تحریک بیشتر اقتصاد دارد. احتمال ایجاد حباب دارایینرخهای بهره بسیار پایین ممکن است باعث افزایش بیش از حد قیمت سهام، مسکن یا سایر دارایی‌ها شوند. کاهش درآمد سپردهگذارانافرادی که درآمدشان به سود بانکی وابسته است، بازدهی کمتری دریافت می‌کنند. وابستگی به سیاست‌های غیرمتعارفبانک مرکزی ممکن است مجبور شود برنامه‌های گسترده خرید دارایی یا سایر اقدامات پرهزینه را اجرا کند. تفاوت Zero-Bound و سیاست پولی معمولیسیاست پولی معمولی
وضعیت Zero-Bound
چه زمانی Zero-Bound رخ می‌دهد؟این وضعیت معمولاً در شرایط زیر مشاهده می‌شود:
جمع‌بندیZero-Bound یا کران صفر وضعیتی در سیاست پولی است که طی آن بانک مرکزی نرخ‌های بهره کوتاه‌مدت را تا نزدیک صفر کاهش می‌دهد تا فعالیت اقتصادی را تحریک کند. این ابزار در دوره‌های رکود بسیار مهم است، اما پس از رسیدن نرخ بهره به صفر، اثربخشی سیاست‌های سنتی کاهش یافته و بانک‌های مرکزی معمولاً به ابزارهای غیرمتعارفی مانند تسهیل کمی (QE) یا حتی نرخ بهره منفی روی می‌آورند. به همین دلیل Zero-Bound یکی از مهم‌ترین مفاهیم اقتصاد کلان و سیاست پولی مدرن به شمار می‌رود.
کلیک ها - 35
Synonyms:
کران صفر,Zero-Bound |