زی ترنچ (Z Tranche)

برخلاف بسیاری از اوراق قرضه که به طور منظم بهره پرداخت می‌کنند، دارندگان Z Tranche در سال‌های ابتدایی معمولاً هیچ پرداخت نقدی دریافت نمی‌کنند. در عوض، بهره‌های آن انباشته شده و به اصل سرمایه اضافه می‌شوند تا در آینده مبلغ بیشتری به سرمایه‌گذار پرداخت شود.

CMO چیست و Z Tranche چه جایگاهی در آن دارد؟

CMO نوعی ابزار مالی مبتنی بر وام‌های رهنی است که جریان‌های نقدی حاصل از وام‌های مسکن را بین گروه‌های مختلف سرمایه‌گذاران تقسیم می‌کند.

یک CMO ممکن است چندین ترنچ داشته باشد:

• ترنچ A
• ترنچ B
• ترنچ C
• ترنچ Z

ترتیب پرداخت معمولاً از بالا به پایین انجام می‌شود.

بنابراین:

1. ابتدا ترنچ‌های ارشد پرداخت می‌شوند.
2. سپس ترنچ‌های میانی.
3. در نهایت Z Tranche پرداخت دریافت می‌کند.

به همین دلیل Z Tranche به عنوان پایین‌ترین ترنچ از نظر اولویت پرداخت شناخته می‌شود.

نحوه عملکرد Z Tranche

در سال‌های اولیه عمر CMO:

• پرداخت‌های اصل و بهره به ترنچ‌های ارشد اختصاص می‌یابد.
• دارندگان Z Tranche هیچ کوپن یا پرداخت نقدی دریافت نمی‌کنند.
• بهره Z Tranche انباشته می‌شود.
• بهره‌های انباشته به ارزش اسمی اوراق اضافه می‌شوند.

پس از تسویه کامل ترنچ‌های ارشد:

• پرداخت‌ها به Z Tranche منتقل می‌شوند.
• سرمایه‌گذار اصل سرمایه و بهره‌های انباشته‌شده را دریافت می‌کند.

مثال ساده

فرض کنید سرمایه‌گذاری یک Z Tranche به ارزش 100,000 دلار خریداری می‌کند.

نرخ بهره سالانه: 6٪

در سال اول:

• هیچ پرداختی دریافت نمی‌کند.
• 6,000 دلار بهره به اصل سرمایه اضافه می‌شود.

ارزش جدید:

100,000 + 6,000 = 106,000 دلار

در سال دوم:

106,000 × 6٪ = 6,360 دلار

این مبلغ نیز به اصل سرمایه اضافه می‌شود.

ارزش جدید:

112,360 دلار

این فرآیند تا زمان فعال شدن ترنچ ادامه پیدا می‌کند.

چرا Z Tranche ایجاد شده است؟

هدف اصلی از ایجاد Z Tranche افزایش انعطاف‌پذیری ساختار CMO است.

مزایای آن برای صادرکنندگان عبارت‌اند از:

✅ هدایت جریان‌های نقدی به ترنچ‌های ارشد

✅ کوتاه‌تر شدن زمان بازپرداخت ترنچ‌های اولویت‌دار

✅ جذب سرمایه‌گذاران با نیازهای متفاوت

✅ امکان طراحی اوراق با سطوح مختلف ریسک و بازده

مزایای سرمایه‌گذاری در Z Tranche

بازده بالقوه بالاتر

از آنجا که بهره‌ها انباشته می‌شوند، مبلغ نهایی دریافتی می‌تواند نسبتاً بزرگ باشد.

اثر سود مرکب

بهره‌های پرداخت‌نشده به اصل سرمایه افزوده می‌شوند و خود نیز بهره تولید می‌کنند.

مناسب برای اهداف بلندمدت

سرمایه‌گذارانی که در کوتاه‌مدت به جریان نقدی نیاز ندارند ممکن است از این ساختار استقبال کنند.

ریسک‌های Z Tranche

ریسک تأخیر در پرداخت

سرمایه‌گذار ممکن است سال‌ها منتظر دریافت اولین پرداخت باقی بماند.

ریسک پیش‌پرداخت وام‌ها

اگر وام‌های رهنی سریع‌تر از انتظار تسویه شوند، جریان‌های نقدی CMO تغییر می‌کند و بر ارزش ترنچ‌ها تأثیر می‌گذارد.

ریسک نرخ بهره

تغییر نرخ بهره می‌تواند ارزش بازار Z Tranche را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.

جایگاه پایین در ساختار پرداخت

از آنجا که این ترنچ در انتهای صف قرار دارد، نسبت به ترنچ‌های ارشد ریسک بیشتری دارد.

تفاوت Z Tranche با ترنچ‌های ارشد