انحصار قانونی Legal Monopoly

این نوع انحصار معمولاً در حوزه‌هایی شکل می‌گیرد که:

• زیرساخت هزینه‌بر دارند
• کنترل قیمت و دسترسی عمومی اهمیت زیادی دارد
• یا وجود رقابت ممکن است باعث اختلال، بی‌ثباتی قیمت یا نابرابری در دسترسی شود

از نظر تاریخی، بسیاری از کشورهای جهان در حوزه‌هایی مانند ارتباطات، قمار، دارو، نمک، دخانیات و راه‌آهن چنین انحصارهایی ایجاد کرده‌اند تا هم قیمت‌ها قابل مدیریت باشد و هم دسترسی عمومی تضمین گردد.
با این حال، کارآمدی این انحصارها با پیشرفت فناوری و آزادسازی بازارها ممکن است تغییر کند.

نکات کلیدی درباره انحصار قانونی

• انحصار قانونی یک انحصار تأییدشده توسط دولت است که کالا یا خدمات را با قیمت‌های تحت نظارت ارائه می‌دهد.
• دولت‌ها این نوع انحصار را ایجاد می‌کنند تا:
  • از هزینه‌های سنگین زیرساختی جلوگیری شود
  • دسترسی گسترده و برابر برای مردم فراهم بماند
• نمونه‌های تاریخی انحصار قانونی شامل نمک، تنباکو، راه‌آهن و خدمات پستی است که برای حفظ قیمت مناسب بسیار مهم بودند.
• انحصار قانونی با انحصار عملی (De Facto Monopoly) تفاوت دارد؛ دومی بدون دخالت دولت و به‌طور طبیعی در بازار شکل می‌گیرد.
• نمونه‌های امروزی انحصار قانونی شامل حوزه‌هایی مانند قمار، الکل و مواد کنترل‌شده است که قوانین سخت‌گیرانه و مجوزهای خاص دارند.