منحنی بازده محدب یا زنگوله‌ای Humped Yield Curve

Humped Yield Curve یا منحنی بازده زنگوله‌ای، نوعی نسبتاً نادر از منحنی بازده اوراق قرضه است که زمانی شکل می‌گیرد که نرخ بهره اوراق با سررسید میان‌مدت بالاتر از نرخ‌های بهره اوراق کوتاه‌مدت و بلندمدت باشد.

📈 Humped Yield Curve (منحنی بازده محدب یا زنگوله‌ای) چیست؟

این وضعیت معمولاً زمانی رخ می‌دهد که بازار انتظار دارد نرخ‌های بهره کوتاه‌مدت ابتدا افزایش یابند و سپس کاهش پیدا کنند. به همین دلیل، شکل منحنی بازده به صورت زنگوله‌ای (Bell-Shaped) درمی‌آید.

🔑 نکات کلیدی

• نرخ‌های میان‌مدت بالاتر: در این منحنی، نرخ بهره اوراق میان‌مدت از کوتاه‌مدت و بلندمدت بیشتر است.

• پدیده‌ای نادر: این نوع منحنی کمتر دیده می‌شود و ممکن است در نتیجه تغییرات غیرهم‌جهت در نرخ‌های بهره (Negative Butterfly) شکل گیرد.

• مقایسه با انواع دیگر:

  • منحنی بازده معمولی: نرخ‌های کوتاه‌مدت پایین و به‌تدریج افزایش در بلندمدت.

  • منحنی بازده معکوس: نرخ‌های کوتاه‌مدت بالاتر از بلندمدت.

  • منحنی بازده محدب (Humped): نرخ‌های میان‌مدت بالاتر از هر دو طرف، شبیه زنگوله.

🌍 مثال کاربردی

• فرض کنید نرخ بهره اوراق ۲ ساله ۵٪، اوراق ۱۰ ساله ۴٪ و اوراق ۳۰ ساله ۳.۵٪ باشد. در این حالت، نرخ میان‌مدت (۱۰ ساله) بالاتر از کوتاه‌مدت و بلندمدت است و منحنی بازده شکلی زنگوله‌ای پیدا می‌کند.

• این وضعیت می‌تواند نشان‌دهنده انتظارات بازار باشد که نرخ‌های بهره کوتاه‌مدت در آینده افزایش یافته و سپس کاهش خواهند یافت.

📊 جمع‌بندی

منحنی بازده محدب یا زنگوله‌ای، تصویری از شرایط خاص بازار است که در آن سرمایه‌گذاران انتظار تغییرات غیرخطی در نرخ‌های بهره دارند. این منحنی برخلاف حالت‌های معمول، نشان‌دهنده بیشترین بازده در اوراق میان‌مدت است و می‌تواند سیگنالی از تغییرات آتی در سیاست‌های پولی یا شرایط اقتصادی باشد.

Interest Rate (نرخ بهره)
│
│        عادی (Normal)       / 
│                           /
│                          /
│                         /
│                        /
│                       /
│                      /
│                     /
│                    /
│                   /
│                  /
│                 /
│                /
│               /
│              /
│             /
│            /
│           /
│          /
│         /
│        /
│       /
│      /
│     /
│    /
│   /
│  /
│ /________________________________ Time to Maturity (زمان سررسید)

منحنی معکوس (Inverted):  \
                          \
                           \
                            \
                             \
                              \

منحنی محدب/زنگوله‌ای (Humped):   /\
                                 /  \
                                /    \
                               /      \

🔹 در منحنی عادی نرخ‌های کوتاه‌مدت پایین و به‌تدریج افزایش می‌یابند.

🔹 در منحنی معکوس نرخ‌های کوتاه‌مدت بالاتر از بلندمدت هستند.

🔹 در منحنی محدب یا زنگوله‌ای نرخ‌های میان‌مدت بالاتر از کوتاه‌مدت و بلندمدت قرار می‌گیرند.