قرارداد نرخ سلف Forward Rate Agreement

قرارداد نرخ سلف (FRA) یک قرارداد فرابورس (OTC) بین طرفین است که در آن مبنای آن نرخ بهره است. در یک FRA، یک طرف قرارداد، که طرف خرید نامیده می‌شود، موظف است نرخ بهره ثابتی را برای مبلغ معینی در آینده پرداخت کند. طرف دیگر، که طرف فروش نامیده می‌شود، باید طبق شاخص نرخ بهره شناور در همان تاریخ آینده برای همان مبلغ پرداخت کند.

قرارداد نرخ سلف (FRA) چیست؟

مدت زمان یک FRA معمولاً یک دوره نرخ بهره است، مثلاً 90 روز، اما می‌تواند هر مدت زمانی باشد که طرفین بر سر آن توافق کنند.

قرارداد نرخ سلف یا Forward Rate Agreement (FRA) نوعی قرارداد مالی بین دو طرف است که در آن توافق می‌شود نرخ بهره برای یک مبلغ مشخص در یک دوره زمانی آینده، از پیش تعیین شود. این قراردادها معمولاً بین بانک‌ها و شرکت‌های بزرگ برای مدیریت ریسک نوسانات نرخ بهره استفاده می‌شوند.

🔍 تعریف ساده:

FRA یعنی توافق امروز برای نرخ بهره‌ای که در آینده برای یک وام یا سپرده اعمال خواهد شد، بدون اینکه پولی در حال حاضر رد و بدل شود.

📌 مثال واقعی:

فرض کن شرکت "الف" نگران افزایش نرخ بهره در ۶ ماه آینده است، چون قصد دارد یک وام ۱ میلیون دلاری برای مدت ۶ ماه بگیرد. برای محافظت از خود، با یک بانک قرارداد FRA می‌بندد که نرخ بهره برای آن وام در آینده ۴٪ باشد.

اگر نرخ بهره واقعی در آن زمان ۵٪ شود، بانک تفاوت را به شرکت پرداخت می‌کند. اگر نرخ واقعی ۳٪ شود، شرکت تفاوت را به بانک پرداخت می‌کند.

این قرارداد فقط تسویه نقدی دارد؛ یعنی هیچ وامی واقعاً داده نمی‌شود، فقط اختلاف بین نرخ توافق‌شده و نرخ واقعی پرداخت می‌شود.

✅ کاربردهای FRA:

• مدیریت ریسک نوسانات نرخ بهره
• تثبیت هزینه‌های مالی آینده
• استفاده در استراتژی‌های پوشش ریسک (Hedging)

⚠️ نکات مهم:

• فقط بین طرف‌های معتبر مثل بانک‌ها و شرکت‌های بزرگ انجام می‌شود
• نقدشوندگی پایین‌تر نسبت به ابزارهای بازار بورس
• نیاز به تحلیل دقیق نرخ‌های بهره آینده

نکات کلیدی

• قراردادهای نرخ سلف (FRA) قراردادهای فرابورس (OTC) بین طرفین هستند که نرخ بهره‌ای را که باید در یک تاریخ توافق شده در آینده پرداخت شود، تعیین می‌کنند.
• قراردادهای سلف، قراردادهای فرابورس هستند که استاندارد نشده‌اند و از طریق صرافی‌هایی مانند بورس کالای شیکاگو فروخته می‌شوند. مبنای FRAها نرخ بهره است.
• مبلغ فرضی مبادله نمی‌شود، بلکه بر اساس اختلاف نرخ و ارزش فرضی قرارداد، نقدی است.
• قراردادهای FRA زمانی استفاده می‌شوند که وام‌گیرندگان می‌خواهند هزینه‌های استقراض خود را برای آینده قفل کنند.