تسهیل کمی Quantitative Easing

در این سیاست، بانک مرکزی با خرید اوراق بهادار (معمولاً اوراق خزانه‌داری و اوراق با پشتوانه وام مسکن) از بازار آزاد، تلاش می‌کند:

• نرخ بهره را کاهش دهد
• عرضه پول را افزایش دهد
• نقدینگی بیشتری در اختیار بانک‌ها قرار دهد

افزایش نقدینگی باعث می‌شود بانک‌ها وام‌دهی بیشتری انجام دهند و کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان نیز سرمایه‌گذاری و خرج بیشتری داشته باشند؛ در نتیجه اقتصاد تحریک می‌شود.

تسهیل کمی در دوره‌های بحرانی مانند:

• بحران مالی ۲۰۰۷–۲۰۰۸
• همه‌گیری کووید-۱۹

نقش بسیار مهمی در ثبات مالی، آرام کردن بازارها و جلوگیری از رکود عمیق داشته است.

نکات کلیدی

• QE سیاستی است که بانک مرکزی از طریق خرید اوراق و افزایش حجم پول، اقتصاد را تحریک می‌کند.
• QE باعث کاهش نرخ بهره، افزایش نقدینگی، و رشد بازارهای مالی می‌شود، اما آثار کلان اقتصادی آن همیشه قابل اندازه‌گیری دقیق نیست و نتایج مختلفی در کشورهای گوناگون داشته است.
• تسهیل کمی می‌تواند ریسک‌هایی ایجاد کند، از جمله:
  • تورم احتمالی
  • کاهش اثرگذاری در صورتی که بانک‌ها پول را نگه دارند و وام ندهند
  • تضعیف ارزش ارز که هزینه واردات را افزایش می‌دهد
• نمونه‌های تاریخی مهم:
  • اقدامات فدرال‌رزرو در بحران ۲۰۰۷–۲۰۰۸ و دوران کرونا
  • اقدامات بانک انگلستان در واکنش به برگزیت
• منتقدان می‌گویند QE شبیه «چاپ پول» است، اما طرفداران معتقدند که این کار کم‌ریسک‌تر است، چون پول تازه بیشتر در حساب‌های ذخیره بانک‌ها قرار می‌گیرد و مستقیماً وارد اقتصاد مصرفی نمی‌شود.