کاهش پرتفوی Portfolio Runoff

به زبان ساده:

وقتی سرمایه‌گذاری‌ها تمام شوند و دوباره سرمایه‌گذاری جدیدی انجام نشود، پرتفوی به مرور کوچک می‌شود.

چگونه Portfolio Runoff اتفاق می‌افتد؟

این اتفاق معمولاً در دارایی‌هایی با سررسید مشخص رخ می‌دهد:

• وام‌ها (Loan)
• اوراق قرضه (Bonds)
• اوراق با درآمد ثابت

وقتی این دارایی‌ها:

• بازپرداخت شوند ✅
• یا به پایان برسند ✅

اگر سرمایه‌گذار:

• آن‌ها را جایگزین نکند

پرتفوی کوچک می‌شود ❌

مثال ساده

فرض کنید یک بانک:

• ۱۰۰ میلیارد تومان وام داده است
• مشتریان به‌مرور وام را پس می‌دهند

اگر بانک:

• وام جدید ندهد

دارایی‌هایش کاهش می‌یابد و درآمدش کمتر می‌شود ✅

تأثیر Portfolio Runoff بر سرمایه‌گذاری

کاهش پرتفوی می‌تواند:

• درآمد را کاهش دهد
• فرصت‌های سرمایه‌گذاری را کم کند
• بازده کلی را تحت تأثیر قرار دهد

چرا؟

چون دارایی‌های کمتری باقی می‌ماند که تولید سود کنند

کاربرد در سیستم بانکی

در بانک‌ها این مفهوم بسیار مهم است:

• کاهش وام‌های اعطایی → کاهش درآمد بهره
• اگر وام جدید جایگزین نشود

بانک با کاهش سود مواجه می‌شود ✅

مثال کاربردی در بانک

یک بانک:

• سالانه ۵۰٪ وام‌ها بازپرداخت می‌شود
• اما فقط ۲۰٪ وام جدید می‌دهد

نتیجه: کاهش پرتفوی و کاهش درآمد ❌

نقش بانک مرکزی (مثل فدرال رزرو)

بانک‌های مرکزی هم از این مفهوم استفاده می‌کنند:

• به‌جای فروش دارایی‌ها
• اجازه می‌دهند دارایی‌ها سررسید شوند و جایگزین نشوند

این کار باعث:

• کاهش ترازنامه
• کنترل نقدینگی در اقتصاد

مثال در سیاست پولی

اگر بانک مرکزی:

• اوراق قرضه دارد
• و اجازه دهد سررسید شوند

حجم پول در اقتصاد کاهش پیدا می‌کند ✅

راه‌های جلوگیری از Runoff

برای جلوگیری از کاهش پرتفوی:

• سرمایه‌گذاری مجدد دارایی‌ها
• اعطای وام‌های جدید
• خرید دارایی‌های جدید

نقش جریمه بازپرداخت زودهنگام

در برخی وام‌ها:

• جریمه‌ای برای بازپرداخت زودهنگام تعیین می‌شود

هدف:

جلوگیری از بازگشت سریع پول و کاهش پرتفوی ✅

مزایا و معایب Portfolio Runoff

✅ مزایا:

• کاهش ریسک در برخی شرایط
• ابزار کنترل سیاست پولی
• مدیریت حجم دارایی‌ها

❌ معایب:

• کاهش درآمد
• کوچک شدن پرتفوی
• کاهش فرصت سود

نکات کلیدی

• Portfolio Runoff یعنی کاهش اندازه پرتفوی به‌دلیل جایگزین نشدن دارایی‌ها
• در دارایی‌های دارای سررسید رخ می‌دهد
• می‌تواند درآمد سرمایه‌گذاری را کاهش دهد
• در بانک‌ها و سیاست پولی کاربرد مهمی دارد
• نیازمند مدیریت و جایگزینی مناسب دارایی‌هاست