Skip to main content

مدل مرتون Merton Model

نام "واژه" را وارد کنید.
Term شرح
مدل مرتون Merton Model
مدل مرتون (Merton Model) که در سال ۱۹۷۴ توسط اقتصاددان برجسته رابرت سی. مرتون ارائه شد، یکی از مهم‌ترین ابزارهای ریسک اعتباری ساختاری (Structural Credit Risk Models) است.

مدل مرتون (Merton Model) چیست؟

این مدل با یک ایده کلیدی کار می‌کند:

ارزش سهام شرکت مانند یک اختیار خرید (Call Option) روی دارایی‌های شرکت رفتار می‌کند.

یعنی سهامداران فقط زمانی مالک ارزش مازاد شرکت هستند که ارزش دارایی‌ها بیشتر از بدهی‌ها باشد—دقیقاً مانند این‌که قیمت دارایی پایه از قیمت اعمال یک اختیار خرید بالاتر باشد.

این دیدگاه به تحلیل‌گران سهام، بانک‌ها، و افسران اعتباری کمک می‌کند احتمال نکول (Default Probability) یک شرکت را تخمین بزنند.

مدل مرتون پایه و اساس بخش بزرگی از مدل‌های ریسک اعتباری مدرن است و نقش مهمی در بازارهای مالی دارد.


مدل مرتون چگونه کار می‌کند؟

برای محاسبه احتمال نکول، مدل مرتون فرض می‌کند:

  • شرکت دارای ساختار ساده بدهی است (معمولاً یک بدهی با سررسید مشخص)
  • دارایی‌های شرکت رفتار تصادفی و نوسانی دارند
  • سهامداران مانند دارندگان اختیار خرید عمل می‌کنند
  • اگر در سررسید، ارزش دارایی‌ها < بدهی‌ها → نکول رخ می‌دهد

بنابراین:

  • اگر شرکت دارایی‌های ارزشمندتر و نوسان کمتر داشته باشد → احتمال نکول پایین است
  • اگر دارایی‌ها کم‌ارزش یا بسیار نوسانی باشند → احتمال نکول بالا می‌رود

مثال ساده

فرض کنید شرکت XYZ:

  • ۱۰۰ میلیون دلار بدهی دارد
  • ارزش دارایی‌هایش ۱۳۰ میلیون دلار است
  • نوسان‌پذیری دارایی‌ها بالا است

اگر نوسان دارایی خیلی زیاد باشد، احتمال اینکه ارزش آن‌ها در آینده به زیر ۱۰۰ میلیون سقوط کند زیاد است → احتمال نکول بالا
اما اگر نوسان کم باشد → تمرکز دارایی بیشتر و نکول کمتر


فرضیات کلیدی مدل مرتون

مدل بر چند فرض مهم بنا شده است:

  • امتیاز سهام مانند اختیار خرید اروپایی (European Call Option) است
  • شرکت هیچ سود تقسیمی پرداخت نمی‌کند
  • بازار کارا و بدون هزینه تراکنش است
  • ساختار بدهی ساده و ثابت است

اگرچه این فرضیات در دنیای واقعی کاملاً دقیق نیستند، اما مدل همچنان یکی از مهم‌ترین پایه‌های ریسک اعتباری مدرن است.


دستاوردهای علمی و جایگاه تاریخی

رابرت مرتون همراه با مایرون شولز (Myron Scholes) به‌دلیل مشارکت در مدل‌سازی ریسک و قیمت‌گذاری اختیار معامله در سال ۱۹۹7 جایزه نوبل اقتصاد دریافت کردند.
این مدل یکی از اجزای مهم نظریه مشهور Black-Scholes-Merton است.


کاربردهای عملی مدل مرتون

۱. ارزیابی ریسک نکول شرکت‌ها

بانک‌ها هنگام ارائه وام‌های کلان از این مدل برای بررسی سلامت مالی شرکت استفاده می‌کنند.

۲. قیمت‌گذاری اوراق قرضه شرکتی

هرچه احتمال نکول بالاتر باشد → نرخ بهره اوراق باید بالاتر باشد.

۳. مدل‌های ریسک اعتباری در بانک‌ها

بسیاری از مدل‌های بانک‌ها بر پایه نسخه‌های توسعه‌یافته مدل مرتون ساخته شده‌اند.

۴. تحلیل سهام

سرمایه‌گذاران برای سنجش پایداری شرکت‌ها در بلندمدت از این مدل استفاده می‌کنند.


نکات کلیدی

  • مدل مرتون ریسک نکول شرکت را با دیدگاه «سهام = اختیار خرید روی دارایی‌ها» تحلیل می‌کند.
  • در سال ۱۹۷۴ توسط رابرت سی. مرتون ارائه شد.
  • فرض اساسی: اگر دارایی‌های شرکت در سررسید بدهی کمتر از بدهی شود → شرکت نکول می‌کند.
  • این مدل بخشی از چارچوب Black-Scholes-Merton است و نقش مهمی در بازارهای ریسک اعتباری مدرن دارد.
  • فرض می‌کند اختیارها اروپایی هستند و شرکت سود تقسیمی پرداخت نمی‌کند.
کلیک ها - 19
Synonyms: مدل مرتون,Merton Model