بدهی مارجین Margin Debt

معاملات با مارجین نوعی اهرم مالی (Leverage) ایجاد می‌کنند که می‌تواند:

• سودها را بزرگ‌تر کند
• اما در برابر حرکات منفی بازار نیز زیان را شدیدتر نماید

چرا بدهی مارجین ایجاد می‌شود؟

برای استفاده از اهرم مالی، سرمایه‌گذار نیاز به حساب مارجین دارد.
در چنین حسابی او می‌تواند بیش از موجودی نقدی خود خرید کند؛ در نتیجه مبلغ اضافه که از کارگزار گرفته می‌شود تبدیل به بدهی مارجین می‌گردد.

مثال ساده:
اگر سرمایه‌گذار ۱۰,۰۰۰ دلار دارد و ۱۰,۰۰۰ دلار دیگر از کارگزار قرض بگیرد تا ۲۰,۰۰۰ دلار سهام بخرد، بدهی مارجین او = ۱۰,۰۰۰ دلار است.

مقررات مربوط به بدهی مارجین

بر اساس قانون Regulation T، حداقل مارجین اولیه لازم برای خرید سهام ۵۰٪ است.
یعنی سرمایه‌گذار حداکثر نصف مبلغ خرید را می‌تواند وام بگیرد.

مثال:
اگر می‌خواهید ۲۰,۰۰۰ دلار سهام بخرید، باید حداقل ۱۰,۰۰۰ دلار پول خودتان باشد.

خطر کال مارجین و نقش بدهی مارجین

اگر ارزش دارایی‌ها کاهش یابد و حساب سرمایه‌گذار به زیر سطح مارجین نگه‌داری (Maintenance Margin) برسد، ممکن است کارگزار کال مارجین (Margin Call) صادر کند.

در این صورت سرمایه‌گذار باید:

• پول بیشتری واریز کند
  یا
• تعدادی از دارایی‌ها را بفروشد تا بدهی و حداقل مارجین حفظ شود

اگر این کار انجام نشود، کارگزار ممکن است سهام را به‌طور اجباری بفروشد.

ریسک اهرم مالی و بدهی مارجین

استفاده از بدهی برای انجام معاملات مزایا و معایب دارد:

مزایا:

• قدرت خرید بیشتر
• امکان کسب سود بزرگ‌تر در زمان رشد بازار

معایب:

• ضرر می‌تواند بیشتر از سرمایه اولیه باشد
• ممکن است سرمایه‌گذار مجبور شود دارایی‌هایش را با ضرر بفروشد
• فشار روانی و نوسان‌های شدید حساب

نقش بدهی مارجین در بحران‌های تاریخی

افزایش بیش از حد خریدهای مبتنی بر بدهی مارجین در گذشته موجب بی‌ثباتی بازار شده است.
نمونه معروف آن، سقوط بازار سهام آمریکا در سال ۱۹۲۹ است که انباشت اهرم و بدهی مارجین یکی از عوامل تشدیدکننده آن بود.

نکات کلیدی

• بدهی مارجین پولی است که سرمایه‌گذار برای خرید بیشتر اوراق بهادار از کارگزار قرض می‌گیرد.
• طبق مقررات، معمولاً فقط ۵۰٪ مبلغ خرید را می‌توان قرض گرفت.
• سقوط ارزش حساب می‌تواند منجر به کال مارجین شود.
• اهرم مالی سود را بزرگ می‌کند اما ریسک زیان را نیز چند برابر می‌کند.
• استفاده بیش از حد از مارجین ممکن است بی‌ثباتی بازار ایجاد کند، همانند بحران ۱۹۲۹.