[guld118]

انواع وكالت و وكالتنامه - وكالت ممكن است كه از طرف شخصي به شخص ديگر يا شركت به شخص و يا شخصي به شركت و بالاخره شركتی به شركت ديگر داده شود:

-انواع وكالت
-انواع وكالت نامه
-انقضاء وكالت

[guld118]

انواع وكالت و وكالتنامه - انواع وكالت:

وكالت ممكن است كه از طرف شخصي به شخص ديگر يا شركت به شخص و يا شخصي به شركت و بالاخره شركتي به شركت ديگر داده شود:

الف - وكالت شخصي به شخص ديگر:همانگونه كه گفته شد چنانچه شخصي بخواهد به شخص ديگري وكالت دهد كه امور بانكي او را به وكالت انجام دهد و همچنين به جاي موكل بتواند تمامي اسناد و اوراق تجاري او را امضا كند بايد از وكالتنامه رسمي يا بانكي استفاده كند .

ب - وكالت شركت به شخص: در مورد وكالت شركت به يك شخص يا اشخاص، لازم است اساسنامه شركت به دقت مطالعه و بررسي شود كه آيا هيأت مديره آن شركت، مجاز به واگذاري اختياراتي به شخص ديگر ميباشد يا نه . نكته – بايد توجه شود كه مدت اعتبار وكالت شركت به اشخاص ديگر نبايد بيش از مدت اختيارات هيأت مديره كه در صورت جلسه مجمع عمومي شركت تصريح شده است، باشد و اطلاع از اين مدت از طريق متن صورتجلسه مجمع عمومي كه شركت يك نسخه از آن را در اختيار بانك قرار ميدهد، حاصل ميشود.

پ - وكالت شخص به شركت يا شركتها: درباره وكالت اشخاص به شركتها ضروري است كه در اساسنامه شركت ) وكيل ( حق قبول وكالت و انجام امور مالي ديگران، از طرف هيات مديره پيش بيني و تصريح شده باشد در اين مورد هم توجه به سررسيد اختيارات هيات مديره شركت در موقع واگذاري وكالت الزامي است و تغييرات هيات مديره نياز به تنفيذ وكالتنامه ندارد بلكه انجام آن به هيأت مديره منتخب جديد واگذار ميشود مگر آنكه در وكالت- نامه يا اساسنامه غير از اين مذكور شده باشد.

ت - وكالت شركتي به شركت ديگر: در مورد وكالت از طرف شركتي به شركت ديگر لازم است به اساسنامه شركتهاي موكل و وكيل به دقت توجه شود كه تفويض اختيارات هيأت مديره شركتي به هيأت مديره شركت ديگر ) موكل ( و پذيرفتن هيأت مديره آن شركت )وكيل ( در اساسنامه قيد و تصريح شده باشد. واضح است كه حدود و سررسيد اختيارات هيأت مديره هر دو شركت در تنظيم سررسيد وكالتنامه واگذاري آنان به بانك بايد كاملاً مرعي شود.

[guld118]

انواع وكالت و وكالتنامه - انواع وكالت نامه

الف - وكالتنامه رسمي: وكالتي است كه توسط اداره ثبت يا دفاتر اسناد رسمي يا هر مقام رسمي ديگر، مانند كنسولگري و دفاتر سفارتخانه- هاي ايران مقيم كشورهاي بيگانه صادر شده و صورت قانوني يافته باشد. موكل اختياراتي را كه ميخواهد به وكيل خود تفويض كند، بايد صريحاً در وكالتنامه قيد كند تا بانك هم دقيقاً طبق آن وكالتنامه عمل كند .

توضيح: اينگونه وكالتنامهها كه فقط امضاي موكل مورد گواهي سفارتخانهها و يا كنسولگريهاي ايران در خارج قرار گرفته است اگر جهت انجام امور بانكي از طرف وكيل ارائه شود بايد اصل وكالتنامه اخذ و در بايگاني نگهداري شود ضمناً اداره سجلات و احوال شخصيه وزارت امور خارجه ايران رسماً اعلام كرده است، اينگونه اسناد ديگر نيازي به تأييد آن اداره ندارد

ب - وكالتنامه بانكي: فرمي است چاپي كه بانكها براي مشتريان خود كه بخواهند وكيل براي انجام امور بانكي خود انتخاب كنند در اختيار آنها قرار مي دهند.

در اين وكالتنامه تمام امور بانكي قيد شده است، مشتري )موكل( ميتواند هر يك از موارد را كه مايل نيست انجام آن را به وكيل خود تفويض كند، خط بزند. موكل موظف است در صورت صلاحديد بانك، امضاي خود و وكيل را در ذيل وكالتنامه بانكي به گواهي دفتر اسناد رسمي برساند و سپس آنرا به بانك تسليم كند .
بانك پس از رسيدگي به متن وكالتنامه، دو نسخه كارت نمونه امضا، به امضاي وكيل و موكل، تنظيم ميكند. كارتي كه وكيل و موكل مجتمعاً امضا ميكنند بايد جدا از كارتي باشد كه مشتري قبلاً در موقع گشايش سپرده امضا كرده است، زيرا اگر امضاي وكيل روي آن كارت گرفته شود پس از عزل وكيل يا انقضاي مدت وكالتنامه لازم ميآيد كه امضاي وكيل روي آن كارت باطل شود و اين كار صحيح نيست زيرا آن امضا مجوز معاملاتي است كه وكيل از طرف موكل خود انجام داده است ولي اگر كارت جداگانه باشد پس از عزل يا انقضاي وكالت آنرا از كارت اصلي مجزا و در محل محفوظي براي مراجعات احتمالي نگاه ميدارند.

نگهداري وكالتنامه: ترجيحاً براي نگهداري انواع وكالتنامه ها، آنها را شماره زده و هر وكالتنامه را به مبلغ 1 ريال در حسابهاي انتظامي نگهداري ميكنند

[guld118]

انواع وكالت و وكالتنامه - انقضاء وكالت

وكالت به طريق ذيل مرتفع ميشود :
1- عزل وكيل بنا به تقاضاي كتبي موكل:
الف - اگر وكالتنامه رسمي باشد موكل طبق ماده 619 ق . م ...( ميتواند هر وقت بخواهد وكيل را عزل كند )  لذا موكل ابطال وكالتنامه را از دفترخانه اسناد رسمي تقاضا ميكند. دفترخانه اسناد رسمي بايد به موجب ابلاغ كتبي، عزل وكيل از مورد وكالت را به بانك اعلام كند، تا زماني كه ابلاغ كتباً انجام نيافته است وكالتنامه به قوت خود باقي است ( استناد ماده 681 ق . م) در موقعي كه بانك، نامه ابطال وكالتنامه را دريافت كرد، لازم است تاريخ و حتي ساعت دريافت آن را به طور دقيق ثبت كند .
ب - اگر وكالتنامه بانكي ( عادي ) باشد در اينصورت به محض آنكه تقاضاي كتبي موكل بر عزل وكيل به بانك برسد پس از تطبيق و احراز صحت امضا موكل، وكالتنامه باطل ميشود.

2- استعفاي وكيل: استعفاي وكيل سبب لغو وكالتنامه ميشود. در زماني كه وكيل به علت استعفا از انجام وكالت خودداري ميكند اگر موكل هنوز به اذن خود باقي باشد وكيل ميتواند در آنچه وكالت داشته است اقدام كند. ( به استناد ماده 681 ق . م )
3- فوت وكيل يا موكل: وكيل پس از فوت موكل از وكالت معزول ميگردد و فوت وكيل هم استفاده از وكالتنامه را كه قائم بر شخص وكيل ميباشد، غير مقدور ميسازد .
4- جنون يا حجر وكيل يا موكل: جنون يا حجر وكيل يا موكل موجب ابطال وكالتنامه است با اين شرط كه اعلام جنون موكل بايد از طرف مراجع قانوني باشد.

اما در مورد محجوريت قانون استثنا قائل شده است بدين شرح :

ماده 682 ق . م - محجوريت موكل موجب بطلان وكالت ميشود مگر در اموري كه حجر مانع از توكيل در آنها نميباشد و همچنين است محجوريت وكيل مگر در اموري كه حجر مانع از اقدام در آن نباشد.

5- بسته شدن حسابهاي بانكي موكل بوسيله وكيل يا موكل : موكل شخصاً و وكيل به استناد وكالتنامه ميتواند حسابهاي بانكي را ببندد . ماده 683 ق . م » هرگاه متعلق وكالت از بين برود... وكالت منفسخ ميشود « ولي اگر وكالت مربوط به موارد مختلف باشد وكالتنامه لغو نخواهد شد بلكه وكالت در مورد حسابي كه بسته شده است لغو و در ساير موارد به قوت خود باقي خواهد ماند .
6- انقضاء مدت وكالت: چنانچه در وكالت نامه ( رسمي يا عادي ) قيد مدت شده باشد لازم است مدت وكالت در كارت نمونه امضا و حساب سپردهها يادداشت گردد و تا پس از انقضا مدت وكالت هيچگونه عمل بانكي انجام نشود. در كليه موارد ياد شده: تقاضاي موكل، استعفاي وكيل، فوت يا محجور شدن وكيل يا موكل – الغاي وكالت نامه، پس از دريافت درخواست كتبي، بايد در دفاتر بانك با ذكر شماره، تاريخ و حتي ساعت دريافت منعكس شود. سپس يادداشت و كارتهايي كه وكيل امضا كرده است از جريان خارج و در محل محفوظي نگهداري شود و عين اوراق وكالتنامه نيز از حسابهاي انتظامي خارج و به ضميمه اسناد روزانه بايگاني شود. نكته – استرداد اوراق وكالتنامههاي لغو شده به مشتريان اعم از وكيل يا موكل به هيچ وجه مجاز نميباشد.